మాతృభూమి మాతృభాష మాతృశ్రీ మరువక

పల్లవి :

మాట్లాడే మాట మధుర గీతమై

తెలుగు తల్లి వెలుగు ప్రతి ఇంట నిలువనీ

ఆత్మగౌరవ దీపం ఆరిపోకుండనీ

మాతృభాష మహిమను మనమే కాపాడనీ ॥

చరణం – 1

పెళ్లాం బాధ్యతలే నా కథలై నిలిచెను

పిల్లల సహకారమే కవితలై వెలిసెను

కుటుంబ కర్తవ్యమే కీర్తనలై మారెను

పోగేసుకోవాలనే యావతో సాగెను ॥

చరణం – 2

తరువాతి తరమునకు తెలుగు నేర్పాలనే

తల్లి భాష బ్రతకాలని తపనతో నడవాలనే

ఉన్నది ఒక్క కోరిక తెలుగు వెలుగాలనే

దేశ భాషలందున తెలుగు లెస్స కావాలనే ॥

చరణం – 3

నా భారతం విశ్వగురువై వెలిగే దినముకోసం

నా శ్రమంతా అర్పింతును ధర్మ మార్గం కోసం

విమర్శలెన్ని వచ్చినా వెనుదిరిగే మాటేలే

తిట్లువచ్చిన వేళలోన నిలిచే సంకల్పమే ॥

చరణం – 4

ఉన్న సమయమంతా సద్వినియోగం కావాలి

జీవితమంత దేశసేవకు అంకితం కావాలి

నిస్వార్థ దేశభక్తి నిత్యం నాలో నిలవాలి

భారత మాత పాదసేవే భాగ్యమని తెలవాలి ॥

చరణం – 5

గుర్తించడంలో ఆలస్యమైనా రచనలు ఆగవు

గుండెలోని భాష ప్రేమ గంగలా ఎండవు

భాషాభివృద్ధి బాటలో అడుగులు సాగవు

తెలుగు తల్లి ఆశీస్సులతో రాజయోగం దొరుకును ॥

ముగింపు :

మాతృభూమి మాతృభాష మాతృశ్రీ మరువక

మనసారా సేవ చేయు మార్గమును విడువక

తెలుగు వెలుగు నింపుదాం తరతరాలకు చెలిమిగా

తెలుగు తల్లి చిరంజీవి జగమంతా వెలుగుగా ॥

****

18/09/

లోకములకు తల్లిదండ్రులైన సతీ–భవు భావo 

పల్లవి

వేంకటేశ్వరా! వేంకటేశ్వరా!

జీవిత జోడిని కలిపి నడిపించు వేంకటేశ్వరా!

ప్రేమను అర్థం చేసుకునే మనసు చాలు

ప్రశాంతమైన జీవితం ప్రసాదించు వేంకటేశ్వరా!

చరణం 1

ప్రేమను అర్థం చేసుకొనే మనసు చాలు

సమయానికి సాయం చేసే గుణము చాలు

జీవితంలో జోడీ సరైనదైతే చాలు

కలతలు లేని సంతోషము చాలు

అడుగులు కలిసే అనుబంధము చాలు

ఆశీస్సులందించు వేంకటేశ్వరా!

చరణం 2

పరిస్థితులకు సర్దుబాటు చేసుకోవడం చాలు

కష్టసుఖాలలో కలిసి ఉండటం చాలు

కాళ్లకు గాయం లేని నడక చాలు

హృదయానికి గాయం లేని బ్రతుకు చాలు

సహనముతో ఇంతకాలం సాగితిమయ్యా

సమయమును మార్చుము వేంకటేశ్వరా!

చరణం 3

లోకములకు మాతాపితలని కొందరు

సతీ–భవులని బుధులు పలుకుదురు

జగమునకు జనకజననులై నిలిచిన

దంపతుల దైవత్వము బోధించుదురు

ఆ దాంపత్య ధర్మము మాకు ప్రసాదించి

అనురాగముతో నడిపించు వేంకటేశ్వరా!

చరణం 4

అదితి–ప్రజాపతులని పండితులు పలుకగా

సృష్టికి మూలమైన దంపతులని కొనియాడగా

జీవిత జోడిలో ప్రేమను నింపి

ధర్మమార్గములో అడుగులు కలిపి

కష్టమొచ్చినా విడువని బంధమిచ్చి

కలతలన్నియు తొలగించు వేంకటేశ్వరా!

చరణం 5

సంపదలు వద్దు, సౌఖ్యము ఒక్కటే చాలు

ఆడంబరమేమీ వద్దు, అనురాగము చాలు

పరస్పర గౌరవము, సహనము చాలు

నీ చరణసేవలో ప్రశాంతత చాలు

ఇద్దరి హృదయాలు ఒక్కటై నడిచే

ఇలవేల్పు కృపను ప్రసాదించు వేంకటేశ్వరా!

ముగింపు

వేంకటేశ్వరా! వేంకటేశ్వరా!

మా మనసులను కలిపి నడిపించు వేంకటేశ్వరా!

అడుగులు కలవాలి — హృదయాలు కలవాలి

కష్టసుఖాలలో తోడుగా నిలవాలి

నీ దయతో మా జీవనయాత్ర సాగాలి

ప్రశాంతి ప్రసాదించు వేంకటేశ్వరా!

******

సన్నిధి–దయ–జీవనమార్గం వేంకటేశాయ నమోనమః 

పల్లవి

వేంకటేశ్వరా! వేంకటేశ్వరా!

వాంఛలు తీర్చుము వేంకటేశ్వరా!

భవసాగరమున మునిగిన నన్ను

దయతో కాచుము వేంకటేశ్వరా!

చరణం 1

సంపదయే లోకమున సౌఖ్యమని నమ్మి

లంపటమందు చిక్కి లాలసపీడితుడనై

జీవనయాత్ర సాగించలేక

భవసాగరములో మునిగితినయ్యా

శ్రీసతీ దయతో చేయి అందించి

ముక్తిమార్గము చూపుము వేంకటేశ్వరా!

చరణం 2

సందడి కాదు భక్తి, సాధ్యమని చెప్పలేము

పందెము కాదు ఇది, పోటీగా చూడలేము

ఉపాసన మార్గమిది నిత్యసత్యమై

మనసును నీ పాదముల చెంత నిలుపును

హృదయ తీరును సరిచేసి నడిపించి

సుఖజీవనము ప్రసాదించు వేంకటేశ్వరా!

చరణం 3

చిందులు తొక్కుచు భక్తబృందములు

చింతలన్నియు మరచి నీ చెంత చేరగా

అందమైన నీ దివ్యరూప దర్శనమే

ఆర్తుల హృదయాలకు తృప్తినిచ్చునయ్యా

ముందుగ నీవే దారిచూపి నడిపించు

ముఖ్యమైన జీవనమార్గము చూపుము వేంకటేశ్వరా!

చరణం 4

బుద్ధిని మంచి మార్గమున నడిపించు

హృదయమున నీ నామస్మరణ నిలిపించు

వందనమే నా స్థితి, నీ పాదమే గతి

నీ దయయే నాకు నిత్యమైన సంపద

వాంఛలన్నియు నీ చరణములకర్పించి

కృపతో నన్ను కాచుము వేంకటేశ్వరా!

ముగింపు

వేంకటేశ్వరా! వేంకటేశ్వరా!

శ్రీ వేంకటేశ్వరా! దయచేయవయ్యా!

లంపటములు తొలగించి, లాలసలు విడిపించి

భవసాగరమునుండి దాటించవయ్యా!

నీ పాదసేవయే నాకు పరమసౌఖ్యము

నీ కృపయే నాకు ముక్తిమార్గము

వాంఛలు తీర్చుము వేంకటేశ్వరా!

వేంకటేశ్వరా! వేంకటేశ్వరా!

******

*

పల్లవి

నను బ్రోవగ రావా శ్రీ రఘువరా

నను దయతో గావా సీతాపతి రామా ॥నను॥

చరణం – 1

యుగయుగాలు మారినా తరతరాలు తరలినా

ప్రేమతనము ఒక్కటే పరమసత్యమయ్యా

నగుమోము గనలేని నా జాలి తెలిసి నీవు

నను బ్రోవగ రావా శ్రీ రఘువరా ॥నను॥

చరణం – 2

కానలేని తనములో వినలేని వయసులో

అనలేని మనసుతో అలమటింతునయ్యా

ఏమని చెప్పెదను ఏదని తెలుపెదను

నను బ్రోవగ రావా శ్రీ రఘువరా ॥నను॥

చరణం – 3

ఈ పరివారమెల్ల నీ దరి చేరునట్లు

కరుణ చూపి మమ్ము కాచవయ్య రామా

ఇటు లుండుదురు ఏల ఇహలోక జనులు

దరి చేర్చుకొనవయ్య దాశరథీ రామా ॥నను॥

చరణం – 4

జగమెల్ల పరమాత్మ నీవొక్కడవనుచు

ఎవరితో మొరపెట్టెద నాకింక రామా

వగజూపకు తాళలేను వ్యథల భారమయ్యా

నన్నేలుకొనవయ్య రఘురామ రామా ॥నను॥

చరణం – 5

ఖగరాజు నీ యానతి విని చేరునేమో స్వామి

నా ఆనతి గమనింపవా కరుణాసాగరా

జానకీపతి నీవే శరణాగత వత్సలా

నను బ్రోవగ రావా శ్రీ రఘువరా ॥నను॥

మంగళం

సీతారామ చంద్రా శ్రీ రఘుకుల తిలకా

భక్తవత్సల రామా భవభయ హరణా

నీ నామమే మాకు నిత్యానంద ధామా

నను బ్రోవగ రావా శ్రీ రఘువరా ॥

ఇది మందగతిలో భజన శైలిలో పాడటానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. "నను బ్రోవగ రావా శ్రీ రఘువరా" అనే పల్లవి ప్రతి చరణం తర్వాత పునరావృతం చేయవచ్చు.

****

పల్లవి

రామా రామా శ్రీరామా

రఘుకుల సోమా శ్రీరామా

నామమే మాకు నావయై నిలిచే

నారాయణ రూపా శ్రీరామా॥

చరణం – 1

పరహిత భావము పోయిన లోకము

పరుల ధనమును దోచెదీ రామా

హింసా మార్గమే హితమని భావించి

హీనమై పోయెదీ రామా॥

శీలము పరీక్షగా మారిన కాలము

చెడ్డ నేతలకే చెల్లెదీ రామా

ధర్మము దాగిన దుర్దిన వేళలో

దారి చూపవే శ్రీరామా॥

పల్లవి

రామా రామా శ్రీరామా

రఘుకుల సోమా శ్రీరామా॥

చరణం – 2

పడకపై దేహము ఉండగనే

కలలో మరో దేహము రామా

మాయల లీలలు చూపుచు నిత్యము

మనసును మోహింప రామా॥

తాను తానుగా నుండియు సకలము

తానై వెలసితివి రామా

అణువణువందున నీవని తెలిసిన

ఆనంద మిచ్చవే రామా॥

పల్లవి

రామా రామా శ్రీరామా

రఘుకుల సోమా శ్రీరామా॥

చరణం – 3

కాలమేదైన కర్మల బాటలో

సాగె జీవితం రామా

కర్తవు నీవని తెలిసిన మాకును

కర్తవ్య మార్గము రామా॥

నాడు నేడు రేపు నీ నామమే

నావై నిలిచెదీ రామా

భక్తుల హృదయమున భాసిలు జ్యోతివై

భద్రము చేయవే రామా॥

చరణం – 4

తోడు నీడగా హనుమంతుడు ఉండగా

భయమెందుకయ్యా రామా

తోయజాక్షుల మైత్రి మహిమతో

లోకము నిలిచెదీ రామా॥

భూతల వాసుల రక్షకుడవు నీవే

భువన పావన రామా

భజన సేయుచు నీ చరణంబుల

శరణము వేడెదం రామా॥

ముగింపు

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామ

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామ॥ఇదిని భజన శైలిలో "శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామ"

 *****

పల్లవి

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా

కవితాకన్యను పుట్టించిన రామా

భవిత మార్గము చూపిన రామా॥

చరణం – 1

భువిపై కవితాకన్యను పుట్టించె రామా

భవితకు మార్గము చూపించె రామా

బడినమ్మకముతో నడిపించె రామా

ప్రతి మనసును గాంచిన రామా॥

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా॥

చరణం – 2

నీ వనిమాటలే నెరవేర్చె రామా

కోమల పదలీలలే కూర్చె రామా

అనఘతుల కోటి గుణములు నింపె

నిఖిల గుణములు నేర్పిన రామా॥

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా॥

చరణం – 3

దినకర సంప్రాప్తి నెసగించె రామా

నెవ్వడైనను నీ దారిన నడిపె రామా

అర్థ గౌరవములు అందించె రామా

వాణీ గురుత్వ మహత్త్వము చూపె రామా॥

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా॥

చరణం – 4

ఘనుల బాటను మాకు నేర్పె రామా

ప్రాచేతస విధమును చూపె రామా

కవితా మార్గమున కరుణ చూపి

కలమునకే నీ కృపనిచ్చు రామా॥

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా॥

ముగింపు

కర్తవు నీవే క్రియ మేమే రామా

కలము నడిపేది నీ కృపే రామా

నాడు నేడు రేపు నీ నామమే రామా

శరణు శరణు శ్రీరామ రామా॥

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామా॥

****

కీర్తన 

పల్లవి

ఓ మనసా! ఓ మనసా!

నిన్ను నేను నమ్మినాను —

నన్ను నీవు నమ్మలేవా ఓ మనసా!

మనసును జయించు శక్తి నివ్వు రామా॥

చరణం – 1

కుండయినా మట్టియైనా మార్చగలవా?

అణువైనా ధూమమైనా అగ్నినాపగలవా?

కొండయైనా బట్టయైనా దారముగా కూర్చగలవా?

భీకర రూపుడైన యమునైనా ఆపగలవా?

ఓ మనసా! ఓ మనసా!

నీ శక్తికి హద్దులున్నవే మనసా!

నన్ను నీవు నమ్మలేవా ఓ మనసా!

మనసును జయించు శక్తి నివ్వు రామా॥

చరణం – 2

ఎందుకీ మనసు? ఎవ్వరి నెంచగలదు?

వయసు తీరగానే మారిపోవును మనసు!

సొగసునిచ్చి పుచ్చుకొనేది ఈ మనసు,

తమస్సును తప్పించుకోలేనిది ఈ మనసు!

తప్పొప్పులు తెలియని తడబడే మనసా,

తనలో తానే చిక్కిన చంచల మనసా,

నీ చరణమే శరణమని తెలిసేలా

మనసును జయించు శక్తి నివ్వు రామా॥

చరణం – 3

వ్యర్థ పదాలతో కంఠమును శోషింపకు మనసా,

వాక్కును వృథా చేయకు ఓ మనసా!

పరంధాముని పాదకమలములను సేవించి,

పరమాత్ముని నామమును స్మరించు మనసా!

పరమశివుని రాముని నామములు పలుకుతూ,

భక్తితో నీ హృదయమును నింపుము మనసా!

నామస్మరణయే నీకు నిత్య సౌఖ్యమని

తెలిసేలా కరుణించు శ్రీరామా॥

చరణం – 4

నిన్ను నీవు జయించుటే నిజమైన విజయము,

నిన్ను నీవు తెలుసుటే జ్ఞాన మార్గము;

కోరికల కలతలన్నీ తొలగించి రామా,

కరుణతో నా చిత్తమును నిలుపుము రామా!

చంచలమైన నా మనసును చక్కదిద్ది,

చరణసేవలో నన్ను నిలుపుము రామా!

నిన్ను నేను నమ్మితిని — నన్ను నీవు నడిపించు,

మనసును జయించు శక్తి నివ్వు రామా॥

ముగింపు

ఓ మనసా! ఓ మనసా!

రామనామమే నీకు రక్ష మనసా!

శ్రీరామ నామమే నీకు దిక్కు మనసా!

శ్రీరామ జయరామ జయ జయ రామా॥

శ్రీరామ జయరామ జయ జయ రామా॥

******

పల్లవి–చరణాల కీర్తన రూపంలో

పల్లవి

రామా… రామా… శ్రీరామా

మనసున నిండిన సీతారామా

గుణములు తీర్చే దయారామా

మా గమనమునకు మార్గదీపమా॥

అనుపల్లవి

గణములు కదిలే కథలలో రామా

గుణములు తీర్చే విధిలో రామా

అనలము చేయని పనులనెల్లా

అణచి చూపే ధర్మరామా॥

చరణం 1

తనమన భేదము తలపులలో రామా

తొలగించు జ్ఞానము హృదయములో రామా

ఘనమైన జ్ఞానము కాయమునందున్

జ్ఞాపకమై నిలిచే రామా॥

చరణం 2

ఋణముల తత్త్వము పూజ్యమై రామా

రూపమున తీర్చే కరుణామయా

క్షణమున సమరము క్షామము తీర్చే

శాంతి స్వరూపుడవు రామా॥

చరణం 3

తృణమై అహమును త్యజింపజేసి

సుబుద్ధి మార్గమున నడిపించు రామా

తృప్తిని నింపే దయాసాగరా

తరతరములకు వెలుగు రామా॥

చరణం 4

మన కర్మఫలములన్నియు రామా

వనమువలె పెరుగునని చూపు రామా

గుణములు కళలుగా వెలసే హృదయం

ఆణువణువున కథవై రామా॥

చరణం 5

అణుకువ రాగమే బ్రతుకై రామా

అనురాగ గానమే పలుకై రామా

మన ఎఱుక దహించే మౌనముతోడు

మనసును మేల్కొల్పు రామా॥

చరణం 6

మన లక్ష్య గమనము మార్గముతోడు

మంచి బాటలో నడిపించు రామా

కర్మను ధర్మముగా మార్చి చూపే

కరుణామూర్తివి సీతారామా॥

ముగింపు

రామా… రామా… శ్రీరామా

మనసున నిండిన సీతారామా

అహమును దహించి జ్ఞానము నింపి

అణుకువ జీవనమివ్వు రామా॥

రామా… రామా… జయరామా

శాంతి సౌఖ్యముల దయారామా॥

****

బ్రహ్మాండ నాయకుని బ్రహ్మోత్సవాల సందర్భానికి ప్రాంజలి ప్రభ కీర్తనలుగా.....

 

బ్రహ్మాండ నాయకుని బ్రహ్మోత్సవాల సందర్భానికి 

ప్రాంజలి ప్రభ కీర్తనలుగా.....

పల్లవి

ఓం నమో వేంకటేశాయ నమో నమః

ఓం నమో వేంకటేశాయ నమో నమః

శ్రీనివాస! శరణు నీ చరణములే

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపను నిమ్ము ॥

చరణం – 1

సంకటహరణి చరణాలు సాక్షి మాకు

నమ్మెద ఘనముగా నిన్ను నయనచోరా

హృదయనిలయుడవై హాయిని నింపి

పృథ్వీపతివై పాలించు పరమదయాళా ॥

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపను నిమ్ము ॥

చరణం – 2

ఒంటరిని చేసె జీవితం ఓడి గెలిచె

శక్తి చాలక సమయమందు శరణు చేరె

ధైర్యవచనములు నీ భక్తి ధరణి నిండె

దయచూపి నడిపించు దివ్య వేంకటేశా ॥

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపను నిమ్ము ॥

చరణం – 3

బుర్ర వేడెక్కి బురదలో మునిగినప్పుడు

స్థితిగతులన్ని మారి స్థిరము కానప్పుడు

కలవర కథలతో కనులు నిండినప్పుడు

కరుణ చూపి కాపాడు కలియుగ దైవా ॥

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపను నిమ్ము ॥

చరణం – 4

మ్రొక్కెద వరములివ్వవా చక్కనయ్యా

లెక్కలన్ని తెలిసినావు దేవదేవా

చుక్కల నడుమ చిక్కిన జీవునైన

చేతిపట్టి నడిపించు శ్రీనివాసా ॥

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపను నిమ్ము ॥

మంగళం

బ్రహ్మోత్సవ మహిమలో భక్తి పెంపు

భవసాగర తీరమునకు బాట చూపు

వేంకటాద్రి నిలయ! కృపాకటాక్షమిచ్చి

ఓం నమో వేంకటేశాయ రక్షణ నిమ్ము ॥

******

పల్లవి

ఓం నమో వేంకటేశాయ నమో నమః

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయు నివ్వు

శరణాగత జనపాలకా శ్రీనివాసా

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయు నివ్వు

చరణం – 

పరమ పురుషుని పదయుగ పదవి వలననే

కష్ట నిశ్చయంబు కళలు గడచి తీరునే

వచ్చిపోయెడి వర్షమై వరుస కలిపె మనసే

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయు నివ్వు

చరణం – 

పొగడ చెట్టు సదా ధ్యాన పొంగు జూపు వేళలో

ప్రేమతో విరహముతోను పెనుగులాట వేళలో

గాలి వానలో తడిసియే గళము లేని వేళలో

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయు నివ్వు

చరణం – 

పెదవి విప్పారి నయనాలు పిలుచుచుండె మదిలో

తలుపు తెరవగానే స్వాగతంబు జూపు కళలో

చిరునవ్వుతో సింగారి చేయు జూపు కలలో

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయు నివ్వు

చరణం – 

ఆనతి అఖిలాండ పురుష ఆదిదేవ నమో నమః

అందరూ చేరి ఆనందనాథ నమో నమః

ఆత్మ బంధువై మాకును ఆత్రుత తీర్చు నమో నమః

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయు నివ్వు

*****

పల్లవి

ఓం నమో వేంకటేశాయ నమో నమః

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయు నివ్వు

శరణాగత జనపాలకా శ్రీనివాసా

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయు నివ్వు

చిరుత జూపుమోము కలిగి చేరు వగుటె గోవిందా 

విచలిత నయనమ్ములతో వేంగి వున్నాము గోవిందా 

ఆమె మోహపాశాల్లోకి ఆశ చూపులగు గోవిందా 

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయ నివ్వు    ...  ...    ...     

అంతరంగిక విషయాలు అర్ధమవలేదు గోవిందా 

పొగడ చెట్టుతోనుచెలిమి పిలుపు లగుటె గోవిందా 

సానుభూతి ప్రకటనల సలప రింత గోవిందా 

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయ నివ్వు    ...  ...    ...    

పాదములు మోయు భద్రమ్ము పలుకలేదు గోవిందా 

వేళ్ళు జీవరసాన్నిచ్చు జీవి కాదు గోవిందా 

తనుబురదలోన మోము మాకశము చూపు గోవిందా 

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయ నివ్వు    ...  ...    ...   . 

....

జీవి తాలను మార్చునా జీవ గమ్య మే గోవిందా 

ప్రేమ నీలోన చచ్చునా ప్రియము అనియుగోవిందా 

అందమును హచ్చ చేసేడి హంతకుడవు గోవిందా 

ఓం నమో వేంకటేశాయ కృపయ నిమ్ము     

***

చరణం – భావం:

వేంకటేశ్వరుని చిరునవ్వుతో కూడిన దివ్యముఖాన్ని దర్శించాలనే కోరికతో భక్తుల కళ్ళు ఆత్రుతగా ఎదురుచూస్తున్నాయి. దైవసన్నిధి పట్ల ఆకర్షణ, ఆత్మీయమైన ఆశ మనసును మోహపరుస్తున్నాయి. చివరికి స్వామి కృపే కోరుతున్నారు.

చరణం  – భావం:

మనలో జరిగే అంతరంగ భావాలు, ఆధ్యాత్మిక అనుభూతులు పూర్తిగా అర్థం కావడం లేదు. ప్రకృతితో, పొగడచెట్టుతో ఏర్పడిన చెలిమి కూడా ఒక దైవసంకేతంలా అనిపిస్తోంది. ఇతరుల సానుభూతి, ఓదార్పు కొంత ఉపశమనాన్ని ఇస్తున్నా, అసలైన ఆధారం మాత్రం గోవిందుడే.

చరణం  – భావం:

మన శరీరం ఎన్నో భారాలను మోస్తున్నా, దాని అంతరార్థం మనకు పూర్తిగా తెలియదు. జీవితం ఇచ్చే జీవరసం, ప్రకృతి ఇచ్చే పోషణ మనిషిని నిలబెడుతున్నాయి. బురదలో ఉన్నా పైకి ఆకాశాన్ని చూసే ముఖంలా, కష్టాల మధ్య కూడా ఉన్నతమైన దైవకృపను చూడాలని భావం.

చరణం  – భావం:

జీవితం మారుతూ ఉంటుంది; కానీ జీవి చేరవలసిన గమ్యం ఏమిటో తెలుసుకోవాలి. ప్రేమ, ప్రియతమ భావాలు మనలో ఎప్పటికీ నిలవాలని ఆకాంక్ష. అయితే బాహ్య సౌందర్యం వెనుక దాగిన కఠిన వాస్తవాలు మనిషిని బాధించవచ్చు. అందుకే చివరికి అందం, మోహం, బాధ అన్నిటినీ దాటి వేంకటేశ్వరుని కృపలోనే నిజమైన శాంతి, గమ్యం ఉందనే భావం వస్తుంది.

****

4

పల్లవి

మనోహర రూపమే కాదు తన్మయత్వమునిచ్చే రూపమే

మరచిపోలేని నా మనసున నిలిచిన వేంకటేశ రూపమే

శ్రీనివాసా! శ్రీవేంకటేశా! కరుణసాగరా!

పద్మావతి వల్లభా! పరమ దయామయా!

చరణం – 1

మల్లి జాజి పూలమాలలే కాదు మణిహార శోభవే

పసిడి వజ్ర కిరీట కాంతుల పరిమళ తేజమే

మరువ సుగంధముతో మెరిసే మంగళ విగ్రహమే

మరచిపోలేని నా హృదయ మందిరమందు నిలిచినవే

చరణం – 2

మంగళ వాద్య నాదములతో మధుర కీర్తనలతో

ప్రేమరసాల పరవశముతో భక్తి భావములతో

మధురాతి మధుర ప్రసాదములతో నైవేద్యములిచ్చితిమి

మనసులు దోచిన పద్మావతి రమణా! మమ్ము దయచూడుమి

చరణం – 3

మన్నింపు మన్నింపు మానవుల ప్రార్థన వినుమయ్యా

మమతల బంధ మాయలన్నియు మాయగొల్పుమయ్యా

కోప తాప కలుషములన్ని కరిగి ప్రేమ వెలసునయ్యా

కరుణతో మా హృదయములలో కల్యాణ గుణముల నింపుమయ్యా

చరణం – 4

మల్లాప్రగడ కవితలోని లోపముల క్షమించుమయ్యా

భక్తి పుష్ప సమర్పణలను సంతోషముగా స్వీకరించుమయ్యా

వేంకటాద్రి నివాస! భక్త జనావన! దయచూపుమయ్యా

శ్రీ వేంకటేశ్వర గోవిందా! శరణాగతులను కాపాడుమయ్యా

ముగింపు

గోవిందా గోవిందా శ్రీనివాస గోవిందా

పద్మావతి రమణ గోవిందా

వేంకటేశా గోవిందా

భక్తవత్సలా గోవిందా!

*****

05

పల్లవి

బ్రహ్మాండ నాయకునికి బ్రహ్మ జరిపే బ్రహ్మోత్సవాలయ్య

కలియుగ దైవమునకు భక్తుల చేసే మహోత్సవాలయ్య

శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి వైభవము చూడవయ్య

శ్రీ వారి బ్రహ్మోత్సవాలకు పోదాం పదండయ్య॥

చరణం – 1

ప్రత్యక్ష దైవమునకు పరమోత్సవ మహిమలయ్య

పరమపావన వేదఘోషల పరిమళములయ్య

కమలలోచనుని సేవలో భక్త జనుల సందడయ్య

వేంకటాద్రి శిఖరమంత వెలసె దివ్య వేడుకలయ్య॥

చరణం – 2

గంధర్వుల గాన నృత్యములు గగనమున నిండునయ్య

దేవగణముల స్తోత్రధ్వనులు దిక్కులెల్ల మారుమోగునయ్య

సచీదేవి ఛత్రము పట్టి సేవలందించునయ్య

ఇంద్రుడు చామరములు వీచి మహిమ చాటునయ్య॥

చరణం – 3

పల్లకిలో ఊరేగు శ్రీనివాసుని చూడవయ్య

పరవశమై భక్తహృదయము పులకరించునయ్య

శంఖచక్రధరుని రూప సౌందర్యము గాంచవయ్య

పద్మావతి వల్లభుని కరుణారసము పొందవయ్య॥

చరణం – 4

మొదటి రోజు పెద్దశేష వాహనముపై వెలసునయ్య

ఉభయ నాచ్చియారులతో ఉత్సవమూర్తి సాగునయ్య

రెండవ రోజు హంసవాహనముపై హాయిగా విహరించునయ్య

మలయప్ప స్వామి మహిమను మనసారా చూడవయ్య॥

చరణం – 5

మూడవ రోజు సింహవాహనముపై నరసింహుడై రారయ్య

భక్తుల భయములు తీర్చు పరాక్రమమును చూపునయ్య

కల్పవృక్ష వాహనముపై కరుణాకటాక్షములయ్య

శ్రీదేవి భూదేవులతో శ్రీనివాసుడు వెలసునయ్య॥

ముగింపు

గోవింద నామస్మరణతో గుండెలు నిండునయ్య

వేంకటేశుని దర్శనముతో జన్మ ధన్యమగునయ్య

బ్రహ్మోత్సవ వైభవమును భక్తులందరు చూడవయ్య

శ్రీ వారి బ్రహ్మోత్సవాలకు పోదాం పదండయ్య॥

****

06

చరణం – 6

నారదుడు వీణానాదముతో నామగానము చేయునయ్య

నాలుగు వేదములతో బ్రహ్మ స్వయముగా స్తుతించునయ్య

వరుణుడు జలధారలతో మంగళాభిషేకము చేయునయ్య

శ్రీదేవి భూదేవి సమేతుని వైభవమును చూడవయ్య॥

చరణం – 7

ఐదవ రోజు మోహినీ రూపముతో మలయప్పుడై వెలసునయ్య

అమృతమయ కరుణ చూపి భక్తుల హృదయము గెలుచునయ్య

ఆరవ రోజు హనుమద్వాహనముపై ఊరేగి రక్షించునయ్య

రామభక్త హనుమంతునితో ధర్మమార్గము చూపునయ్య॥

చరణం – 8

ఏడవ రోజు సూర్యప్రభ వాహనముపై ప్రకాశించునయ్య

అజ్ఞానాంధకారములన్ని తొలగించి వెలుగు నింపునయ్య

బంగారు రథముపై శ్రీదేవి భూదేవితో విహరించునయ్య

వేంకటాద్రి వీధులెల్ల వైకుంఠముగా మార్చునయ్య॥

చరణం – 9

మత్స్యావతారమునందు వేదరహస్యము కాపాడితివయ్య

కూర్మావతారమునందు మందరగిరిని మోసితివయ్య

వరాహావతారమునందు భూదేవిని రక్షించితివయ్య

వేంకటేశ కరుణతో భక్తులకు ముక్తి ప్రసాదించితివయ్య॥

చరణం – 10

భోజన చింత భోగచింత బంధములలో చిక్కితిమయ్య

భౌతిక మోహముల వలన భక్తిమార్గము మరచితిమయ్య

గురువులను పెద్దలను గౌరవింపక దూరమైతిమయ్య

దయచేసి జ్ఞానదీపము వెలిగించి దారి చూపుమయ్య॥

చరణం – 11

పరాన్నాశల వెంట తిరిగి చపలచిత్తులమైతిమయ్య

పరుల దోషములనే చూచి స్వదోషములు మరచితిమయ్య

శ్రీలక్ష్మీ వేంకటేశా! మనోవక్రతను సరిచేయుమయ్య

నీ పాదసేవలో నిత్యము నిలుపుము తండ్రీయ్య॥

ముగింపు

గోవిందా గోవిందా గోకులానంద గోవిందా

శ్రీనివాస గోవిందా శరణాగత వత్సల గోవిందా

పద్మావతి రమణ గోవిందా పరమకరుణామయ గోవిందా

వేంకటేశా గోవిందా మమ్ము కాపాడుము గోవిందా॥

07.

చరణం – 12

నారసింహ అవతారమెత్తి హిరణ్యకశిపుని సంహరించావయ్య

భక్త ప్రహ్లాదుని రక్షించి భయములన్ని తొలగించావయ్య

వామన రూపముదాల్చి బలిచక్రవర్తిని గెలిచావయ్య

మూడు అడుగులతో లోకాలన్నియు నీ మహిమ చూపావయ్య॥

చరణం – 13

పరశురామ అవతారముతో అధర్మమును శిక్షించావయ్య

ధర్మమార్గ స్థాపనకై దుష్టశక్తిని దణ్డించావయ్య

రామకృష్ణ రూపములందు లోకహితము చాటావయ్య

కలియుగమున వేంకటేశుడై భక్తులను కాపాడావయ్య॥

చరణం – 14

కృష్ణావతారములో మన్ను తిన్న నోరును చూపితివయ్య

యశోదమ్మకు విశ్వరూప వైభవమును గాంచించితివయ్య

గోపగోపికల హృదయములలో ప్రేమసుధను నింపితివయ్య

గోవర్ధనగిరి ఎత్తి గోకులాన్ని రక్షించితివయ్య॥

చరణం – 15

బుద్ధావతారమునందు కరుణామృతము బోధించితివయ్య

అహింసా ధర్మ మార్గమును జగతికి తెలియజేసితివయ్య

జ్ఞానదీపము వెలిగించి జనుల మనసులు మార్చితివయ్య

సత్యశాంతి సౌభ్రాతృత్వ సుగుణములను పెంపొందించితివయ్య॥

చరణం – 16

కల్కి అవతారముతో కలియుగాంతమున వెలసితివయ్య

అధర్మాంధకారములను ఖడ్గముతో తొలగించితివయ్య

ధర్మరాజ్య స్థాపనకై దివ్యాశ్వముపై రానున్నావయ్య

భక్తుల హృదయ మందిరమున నిత్యముగా నిలిచియున్నావయ్య॥

చరణం – 17

శ్రీలక్ష్మీ వేంకటేశా! మా నైవేద్యములు స్వీకరించవయ్య

భక్తుల కోర్కెలన్నియు కరుణతో నెరవేర్చవయ్య

శరణు శరణు శ్రీనివాసా! దయతో మమ్ము పాలించవయ్య

వేంకటాద్రి నివాసా! మోక్షమార్గము చూపించవయ్య॥

ముగింపు

గోవిందా గోవిందా శ్రీనివాస గోవిందా

పద్మావతి రమణ గోవిందా

భక్తవత్సల గోవిందా

వేంకటేశా గోవిందా॥

****

మన్నించుమా తప్పులను వేంకటేశ్వరా

పల్లవి

మన్నించుమా తప్పులను వేంకటేశ్వరా

మా మనసు నిలుపుమయ్యా శ్రీనివాసా

చరణం – 1

మంకెన పువ్వు ఎరుపు, మాణిక్యము ఎరుపు

మందారం ఎరుపు, మావి చిగురు ఎరుపు

మంగళహారతి మెరుపు, గంధము పసుపు

శ్రీ వేంకటేశ్వరా నీ రూపమే మాకు మరుపు

చరణం – 2

మరచిపోలేదు నీకు కానుకలు అర్పించినాను

మనసు ప్రశాంతముగా ఉంచుతావని తలచినాను

మరువలేని మమతను పంచుతావని తలచినాను

మాలలు ధరించి పొందావు వకుళమాత దీవెనను

చరణం – 3

మాలోని అజ్ఞానము తొలగించే గురువులా

అహంకారము తొలగించి ప్రేమను పంచే తల్లిలా

అసంతృప్తిని తొలగించి సంతృప్తినిచ్చే దేవుడిలా

మాలో సఖ్యత కల్పించేవు పద్మావతి భర్తలా

చరణం – 4

మారణహోమం సృష్టించువారిని మట్టుపెడుతున్నావు

మానవుల దుఃఖాలు తొలగించి సుఖాలు కల్పిస్తున్నావు

మాపైటి మనసును కల్లోలమునుండి తప్పిస్తున్నావు

మా చేత పాదాలు కడిగించుకొని పద్మావతిని చేపట్టినావు

ముగింపు

మన్నించుమా తప్పులను వేంకటేశ్వరా

మా మనసు నిలుపుమయ్యా శ్రీనివాసా

ఓం నమో వేంకటేశాయ — నమో నమః

ఓం నమో వేంకటేశాయ — నమో నమః

*****

కీర్తనలు

 లంబోదరా — సఖ్యతా గీతం

పల్లవి

లంబోదరా! కరుణాకరా!

సమయ సంతృప్తి సఖ్యతనీయరా!

వినయ విజయము నీదేరా

కలసి కలియుగ బ్రతుకురా!

చరణం – 1

బింబాధర మధురిమ నీవురా

సంభావన సద్భావమీయరా

సఖ్యతార్థము మేలు గాంచరా

కామ్యతా భావ సిద్ధి చేయరా!

చరణం – 2

మాటలో మాధుర్యముండరా

మనసులో మమతలు నిండరా

కలహములు దూరము చేయరా

కలసి సుఖముగా బ్రతికించరా!

చరణం – 3

వినయమే విజయమై నిలువరా

వివేకమే వెలుగుగా వెలిగరా

సహనమే సఖ్యతకు వారధిరా

సత్యమార్గమున నడిపించరా!

చరణం – 4

కోరికలన్నియు కరిగించరా

కుటుంబ బంధములు కాపాడరా

అందరి హృదయముల నింపరా

అనురాగామృతము పంచరా!

చరణం – 5

లంబోదరా! విఘ్నేశ్వరా!

లోకహితము కోరే దయాకరా!

సమయ సంతృప్తి ప్రసాదించరా

కలసి కలియుగ బ్రతుకురా!

****†**

కీర్తన – 1

పరిపూర్ణత కొరకు జాగరూకత

పల్లవి

పరిపూర్ణత కొరకు జాగరూకతతో

పరమాత్మ నామమున్ పలుకుదము రామా

పరిశుద్ధ జీవన పరమపావనమై

పరిశీలించుము మనసా… రామా ॥

అనుపల్లవి

మర్మము లేనిది మనసు నిజమగును

నిర్మల హృదయము నిలకడనిచ్చును

జిజ్ఞాస హృదయము చిత్తమున్ మేల్కొల్పి

జీవన మార్గమున్ జ్యోతిగ నిలుపును ॥

చరణం – 1

మాటుపడని అంతరింద్రియమే జీవము

సోదర భావమే సహనమై నిలువాలి

సలహా నియమములు స్వీకరించుటకును

సంసిద్ధత కలిగి యుండుము రామా ॥

దేశికుని యెడ ధర్మానుష్ఠానముతో

బుద్ధి విశ్వాసమున్ హృదయమున్ ఉంచి

సత్యసూత్రములను పంచుచు సాగితే

సద్గతి మార్గమున్ చూపుము రామా ॥

చరణం – 2

వ్యక్తిగతముగా తనకు తానే సహనము

యుక్తి విధానముతో మానసమున్ నడిపి

శక్తి మలుపులను శాంతితో గమనించి

సమయ గణమంత సార్థకమగునే ॥

భక్తి తత్త్వము వివరమై వెలుగొంద

బంధ భావములు భ్రమలై తొలగిపోగా

చిత్తశుద్ధితో చిన్మయ మార్గమున

చేరే దారిని చూపుము రామా ॥

చరణం – 3

మాటలో నిజము, మనసులో నిష్ఠ

చేతలలో ధర్మము, చూపులో కరుణ

జీవితమంతయు జాగరూకతతో

జయమున్ పొందుటే పరిపూర్ణత రామా ॥

సహనమే బలమై, సత్యమే మార్గమై

వినయమే భూషణమై, భక్తియే శక్తియై

నిత్యము నీ నామ స్మరణతో సాగెద

నిర్మల జీవనము ప్రసాదించు రామా ॥

******

మనసు మంచిమార్గము — తత్త్వ కీర్తన

పల్లవి:

మనసు మంచిమార్గము చూపవే గణనాథా

మనసు నిలకడనిచ్చి మాయను తరిమేవా

వక్రతుండా! పార్వతీ సుతా!

విఘ్నములన్నియు తొలగించు గణనాథా!

చరణం 1:

కళ్లలో మాధుర్యము, మాటలో నమ్మకము

అభిమానుల నమ్మకము నిలుపు నడతయు

తప్పులు పట్టుటకన్న తత్త్వము నేర్పి

కొత్త ఆలోచనలతో మనసును నడుపవే!

చరణం 2:

సహనమున్న మనిషికి సమయము మారును

నడకతో ఆరోగ్యము, నమ్మకము పెరుగును

సమస్యలెన్నున్నా పూజ్యభావముతో

ఓర్పు ఓదార్పులతో ఓపిక నేర్పవే!

చరణం 3:

దీపపు వెలుగులేక మనసు చీకటగును

ఆకలి కలిగినపుడు ఆరాటమగును

ప్రేమ కోప కష్టాలు కాలంతో మారును

ప్రేమను నింపి ఒంటరితనము తొలగించవే!

చరణం 4:

వివేక వినమ్రతలే మనిషికి మార్గము

విద్యను బట్టియే మాటకు విలువగును

వృత్తి కళలతోనే వృద్ధి కలుగును

అనుభవ జ్ఞానమే జ్ఞప్తిలో నిలుపవే!

చరణం 5:

పదవి గౌరవములు కాలముతో మారును

ప్రవర్తన బట్టియే మనసుకు శాంతి

ధర్మ దానములతో సమయ తృప్తి కలుగును

నిలకడైన మనసుతో మాయను తరిమేవా!

చరణం 6:

వరదల వర్షమువలె కరుణను కురిపించి

బాధలన్నీ తీర్చే దయామయుడవు

తుంపర తుంపరగా కృపను పెంచి

డమ డమా నాదముతో దారి చూపవే!

ముగింపు:

లోకము పూజించు విఘ్న నాయకుడవు

విద్యకు, బుద్ధికి, జ్ఞానానికి దాతవు

శ్రీకర వక్రతుండా! గణనాథా!

మా మనసు మంచిమార్గమున నడిపించవే!

శ్రీ గణనాథాయ నమః 🙏

******

తిరుమల 

పల్లవి

గుణముల మూలము నీవే వేంకటేశా
గురుతర తత్త్వము నీవే శ్రీనివాసా
మార్గదర్శివై మదిలో నిలిచేవాడా
మమ్ము కరుణతో నడిపించు వేంకటేశా ॥

చరణం – 1

గుణము లెరగని గొప్ప శక్తి నీవే
గుణగణముల గమ్యమంత నీవే
వినగా ప్రణమిల్ల వేడుకొనెద నిన్నే
కైవల్య దాయకా కాపాడవే ॥

తనువును సేవకై తత్త్వము బోధించి
మనసును మలచి మమతలు తొలగించి
అనుగ్రహ జలధీ ఆదరించి నన్ను
అంతరంగమున నిలిచేవాడా ॥

చరణం – 2

పదము విధము నీవే పద్య గద్యములలో
పదనిసల కధలలో పాటల రూపములో
చదువులలో నీవే శాస్త్రములలో నీవే
చిత్తమును మార్చు చిన్మయ రూపా ॥

అక్షరమందు నీవే అర్థమందు నీవే
భక్తుల హృదయమందు భావమందు నీవే
సత్య స్వరూపమై సర్వమందు నీవే
శరణు శ్రీ వేంకట రమణా ॥

చరణం – 3

గట్టి పట్టు పట్టి గానము చేసెదను
పట్టు వీడక ఫలము కోరెదను
వట్టి మాట కాదిది వాంఛతో పలికితిని
ఓర్పు ప్రసాదించు ఓ వేంకటేశా ॥

కష్టముల నడుమ నిలిపి కరుణ చూపి
నిష్ఠతో భక్తి మార్గమున నడిపి
ఇష్టార్థ సిద్ధిని ఈనాటి దయతో
ఇవ్వుము శ్రీనివాసా ॥

చరణం – 4

మార్గదర్శి గాను మానసమున ముందుండి
మేళవింపులన్ని మేలుగ జేయుము
శక్తులన్ని ఒకటై సానుకూలమై
సర్వహితము కలుగజేయుము ॥

లోకక్షేమమునకు లోలుడవై నిలిచి
భక్త జనావళిని భద్రముగా కాపాడి
సార్వభౌముడవై సర్వేశ్వరుడవై
సప్తగిరీశా పాలించుము ॥

కీర్తనలు

 

"నేను కష్టాలు వదలను లేదు 

 నేను పగ్గాలు పట్టను లేదు

 నేను నష్టాలు చెప్పను లేదు

 నాది ఇష్టాలు నీకు చెప్పగా వస్తే 

 నా చూపు మార్చి నన్ను పడ వేసావు వేంకటేశ్వరా 

బండి చేర్చావు గమ్యాన్ని చూపకే 

నిండు పున్నమి కూడా నిష్పలంబు చేసావు 

యత్నమంతయు నీరు కార్చావు 

విఫలమైన ఎలాంటి కోరిక అడగలేదు వేంకటేశ్వరా 

ఇమ్ముగ ఆశతో నీదరి చేరా

సమ్మడము కలుగు రీతి కృషిచ్చేసా 

నేమ్మిని ప్రభువు సహకారం కోరా 

రమ్మున్న నీసేవలు నే చేసెద వేంకటేశ్వరా 

(తిరుమల నుండి )

భావసారం:

కష్టాలను తప్పించుకోలేదు, బాధ్యతలను వదిలిపెట్టలేదు, నష్టాల గురించి ఫిర్యాదు చేయలేదు. తన కోరికలను మాత్రమే స్వామికి వినిపించిన భక్తుడు, తన ఆశలు నెరవేరక జీవితం మార్గం తప్పినట్లుగా అనుభవిస్తున్నాడు.

గమ్యం చూపకుండా ప్రయాణంలో నడిపించావని, పున్నమి వెలుగులాంటి అవకాశాలనూ ఫలించనివ్వలేదని, చేసిన ప్రయత్నాలన్నీ నీరైపోయాయని వేదన వ్యక్తం చేస్తున్నాడు. అయినా తాను అసాధ్యమైన కోరికలు అడగలేదని స్వామిని ప్రశ్నిస్తున్నాడు.

చివరికి ఆశతో తిరుమల చేరి, తన వంతు కృషి చేసి, ప్రభువు సహకారమే కోరానని, అవకాశం ఇస్తే నీ సేవలకే జీవితాన్ని అంకితం చేస్తానని వేడుకుంటున్నాడు.

*****

శీర్షిక: “నీవే నీవే వేంకటేశ్వరా” లేదా “శరణాగతి గీతం” ।

.తిరుమల 

ఏతీరుగా నె చెప్పేది 

కాలమే నని నె ఒప్పేది 

సప్తగిరి కొండలపై నుండి చూసేది 

నీవే నీవే వేంకటేశ్వరా 

నీవు యుంచిన చోటనే నిశ్చళంగా 

నిలచి యుందును కడదాక నిబ్బరంగా 

నేను నటనలన్నియుచేయు నీపరంగా 

నాది యన్నది నీదేగా నిబ్బరంగా వేంకటేశ్వరా 

కొండ నెక్కెడి దీపాలు కొడిని దులిపే 

ఉండబట్టాను లేకయు తడుపు నలిపే 

నిండు తనంబు నీదయ నీడ కోరే 

నుండలేని తనము నాకు సూత్ర మేళా వేంకటేశ్వరా 

జగతిపాలనాలిని గని జయము చేరుస్తూ 

ప్రగతి ప్రభవము గాంచ గలగ జేస్తూ 

నిగమ నిగమానంద

 తత్పరవైతివి 

యుగము నందు కలియుగ దేవా వేంకటేశ్వరా 

భావసారం:

“నా జీవిత గమనాన్ని, విధి రహస్యాన్ని పూర్తిగా వివరించలేను; అంతా కాల మహిమ అని మాత్రమే ఒప్పుకోగలను. సప్తగిరులపై నుంచి నా జీవనాన్ని దర్శిస్తూ నడిపించేది నీవే, ఓ వేంకటేశ్వరా!

నీవు నన్ను ఎక్కడ ఉంచితే అక్కడే స్థిరంగా నిలిచి, చివరి వరకు ధైర్యంగా జీవిస్తాను. నేను చేసే ప్రతి కార్యమూ నీ సంకల్పమే; నాదని భావించేది కూడా నిజానికి నీదే.

తిరుమల కొండలపై వెలిగే దీపాల వలె నా జీవితమూ ఎన్నో కష్టసుఖాలను అనుభవించింది. అయినా నీ కరుణా నీడకోసమే నా మనసు తపిస్తోంది. నీ సన్నిధి లేక నేను ఉండలేను.

జగత్తును పాలిస్తూ, జీవులకు జయాన్ని, ప్రగతిని ప్రసాదిస్తూ, వేదనిగమాల ఆనందస్వరూపుడై, కలియుగంలో ప్రత్యక్ష దైవంగా భక్తులను కాపాడే శ్రీనివాసుడా! నీకే నా సంపూర్ణ శరణాగతి.”

*******

శీర్షిక: “నమ్మితి నిన్ను వేంకటేశ్వరా”

లేదా

“భక్తుని శరణాగతి”.

తిరుమల 03

నమ్మితి నిన్ను 

సమ్మతి కోర వచ్చినాను 

ముమ్మర భాధలున్నను 

ఉమ్మడి తీరుగా నా భక్తి తెలిపినాను 

గొప్పవాడ్ని అని నేననా లేదు 

గోడు చెప్ప వచ్చిన వాణ్ని కాదు 

బక్కవాడ్ని నీ దరినా చేరాలని ఉన్న ఆశగాడ్ని 

భాధ యంతా నీదయా నాప్రాప్తి వేంకటేశ్వారా 

ఊరు వదిలినా నిన్ను వదలను 

పేరు పోయినా మనసున వదలను 

వారు వీరని యన్నాను పట్టించుకోను 

చేరువ విధి చిత్రమే నా స్థితులు వేంకటేశ్వరా 

సంతుతో కూడి నీభక్తి సమయ మిదియే 

పంతమాకర్మయా తెలపగను లేను 

వింతలన్నియు సమరమై వినయ కలలు 

శాంతివిశ్వము నందున లేదు లేదని చిప్పుచున్నా 

వేంకటేశ్వరా j నమ్మి నాను వేంకటేశ్వరా

*****

భావసారం – తిరుమల (03)

ఈ గేయంలో భక్తుని వినమ్రత, అచంచల విశ్వాసం, జీవిత కష్టాల మధ్య దైవశరణాగతి స్పష్టంగా వ్యక్తమయ్యాయి.

భక్తుడు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని నమ్ముకొని ఆయన సమ్మతిని కోరుతూ తిరుమలకు వచ్చానని చెబుతున్నాడు. ఎన్నో బాధలు ఉన్నప్పటికీ తన భక్తిని నిజాయితీగా సమర్పిస్తున్నాడు. తాను గొప్పవాడిని కాదని, కేవలం స్వామి సన్నిధి చేరాలనే ఆశతో వచ్చిన సాధారణ భక్తుడినని వినయంగా చెప్పుకొంటున్నాడు. తన బాధలన్నీ స్వామి కృపతోనే అర్థవంతమవుతాయని విశ్వసిస్తున్నాడు.

ఊరు, పేరు, ప్రతిష్ఠలు పోయినా స్వామిని మాత్రం విడువనని అంటున్నాడు. ఇతరుల అభిప్రాయాల కంటే భగవంతుని సాన్నిధ్యమే ముఖ్యమని భావిస్తున్నాడు. ప్రపంచంలో కల్లోలాలు, పోటీలు, అశాంతి పెరిగినా నిజమైన శాంతి దైవభక్తిలోనే ఉందని తెలియజేస్తున్నాడు.

నియమనిష్ఠలతో జీవిస్తూ, భయరహితమైన భక్తి బంధాన్ని కోరుతూ, తనను కాపాడమని వేడుకుంటున్నాడు. చివరకు స్వామి దివ్య దృష్టి, దయ, లీలలపై సంపూర్ణ విశ్వాసం ఉంచి తనను ఆయనకు అర్పించుకుంటున్నాడు.

*****

శీర్షిక:స్వప్న జీవితం – వేంకటేశ్వర శరణం”

తిరుమల 

ఎంతవారికైనా 

తప్పని కర్మబంధము 

శాంతి కోరెద వేంకటేశ్వరా 

బొట్టు పెట్టినంత మాత్రాన బుద్దిమంతుడను కాను 

పట్టు బట్టి విద్య నేర్చినా ఏమీ తెలియని వాడిని నేను 

గట్టు మీద కూర్చొని  సలహాలు ఇవ్వలేను 

పట్టు బట్టి నిన్ను వేడుకుంటున్నాను వేంకటేశ్వరా 

 నేను ఆశపడను అందనిదాని కోసమొన్నడూ  నచ్చనిదానికోసం కష్టపడను ఎన్నడూ 

. నీకోసం కష్టపడేవారిని మరచిపోను ఎన్నడూ .

నిన్ను ఇష్టపడేవారిని మాత్రం. వదులుకోను ఎన్నడూ... వేంకటేశ్వరా "

 ఇది(జీవితం) ఒక స్వప్నం అంతే., వేంకటేశ్వరా 

స్వప్నం అనేది అబద్ధం అని తెలిశాక, కల్పించావా వేంకటేశ్వరా 

పండు రసభారంతో... రాలినట్లు 

వయసుమల్లిన జీవులు రాలినట్లు 

 బ్రహ్మానంద రసానుభూతితో నిండిన మనస్సు... పంచు వేంకటేశ్వరా 

అజ్ఞానం నుండి విడువడు మనసు నిచ్చు వేంకటేశ్వరా 

****

భావసారం – తిరుమల (04)

ఈ గేయంలో జీవన సత్యం, కర్మబంధం, వినయం, వైరాగ్యం, భక్తి, జ్ఞానాన్వేషణ కలగలిపి ఉన్నాయి.

భక్తుడు “ఎంత గొప్పవారికైనా కర్మబంధం తప్పదు” అని అంగీకరిస్తూ, ఆ బంధాల మధ్య మనశ్శాంతిని ప్రసాదించమని శ్రీ వేంకటేశ్వరుని ప్రార్థిస్తున్నాడు. నుదుట బొట్టు పెట్టుకోవడం వల్ల గాని, విద్యాభ్యాసం చేయడం వల్ల గాని తాను జ్ఞాని కాలేదని వినయంగా ఒప్పుకుంటున్నాడు. ఇతరులకు ఉపదేశాలు చేయగల స్థితిలో లేనని, తనకు తెలిసింది ఒక్కటే—స్వామిని ఆశ్రయించడం అని చెబుతున్నాడు.

అందనిదాని కోసం ఆశపడనని, ఇష్టంలేని దాని కోసం శ్రమించనని, దైవసేవలో నిమగ్నమైన వారిని మరచిపోనని, భగవంతుని ప్రేమించే భక్తులను విడువనని తన సంకల్పాన్ని వెల్లడిస్తున్నాడు.

జీవితం ఒక స్వప్నమని గ్రహించిన మనసు, “ఈ మాయా ప్రపంచాన్ని ఎందుకు సృష్టించావు?” అని భగవంతుని ప్రశ్నిస్తుంది. అయితే ఆ ప్రశ్నలో తిరస్కారం కాదు, తత్త్వాన్వేషణ ఉంది. చివరగా, పండు పక్వానికి వచ్చి సహజంగా రాలినట్లే, వృద్ధాప్యానికి చేరిన జీవులు కూడా ఒకరోజు ఈ లోకాన్ని విడిచి వెళ్తారని గుర్తుచేస్తూ, బ్రహ్మానంద రసంతో నిండిన మనస్సును ప్రసాదించి, అజ్ఞాన బంధనాల నుండి విముక్తి కలిగించమని వేడుకుంటున్నాడు.

******

శీర్షిక:

“కపటములేని మనసు నుంచు వేంకటేశ్వరా”

తిరుమల 

జ్ఞానము విజ్ఞానము తెలియనివాడ్ని 

ధ్యానము తీరు బ్రతికేవాడ్ని 

ధర్మంమ్ముకొరకు నిలిచేవాడ్ని 

సత్య వాక్కుగా బ్రతకాలనీ నీ కారణా కటాక్షాలకు ఈ జన్మ చాలు వేంకటేశ్వరా 

పొగ నడుమ వేడిది అగుచు 

ధగధగ రుపు వేంకటేశ్వరుని తిరుమల స్వర్గమనుచు 

ఆశక్తే సర్వలోకాల రక్షణ యనుచు 

మ్రాక్కిన వారికి మొక్కులు దీర్చ శ్రీ వేంకటేశ్వరా 

సత్య ధామమని యండ్రు 

పరమహోమమనిచుండ్రు 

ప్రకృతి ప్రశాంత ధామ మండ్రు 

వేదమంత్ర శక్తియున్న వాసమండ్రు 

మంత్రపుష్ప మూల ఆర్య అండ్రు 

కాలతీరు జన రక్షగా నడ్రు 

కపటములేని మనసు నుంచు వేంకటేశ్వరా 

శుబ్రతల మధ్య సిద్ధిని కోరె దా 

యోగిని కాను నిరతము భక్తి చేరెదా 

యత్నము మాత్రమే అంతా నీదయ తీరుగా 

ఈశరీరం నీసృష్టి నీఇష్ట ప్రకారమే వేంకటేశ్వరా 

******

ఎన్ని సార్లు వచ్చినా కరుణించే వాడివయ్యా”

తిరుమల 05

బ్రోచెద వీవని నమ్ముచుంటితియు 

నోమును నోచెద నిరతి తోడ మదియు 

గోవిందా యని అలాపణల భక్తియు 

సోలితి నయ్యా వ్యధల వలన వేంకటేశ్వరా 

శ్రీనివాసా గోవిందా శ్రీ వేంకటేశా గోవిందా 

సోమేశ్వరునితో చెలిమిగా గోవిందా 

సర్వ ప్రాణులను బ్రోచెదవు గోవిందా 

సమయ గోప్యత సంతసంబు గోవిందా 

చెక్కులెన్ని యున్న చింత లేదు గోవిందా 

ఒక్క మాటపైననిలబడ లేదు గోవిందా 

చుక్క మధ్య నమ్మియు నటన గోవిందా 

మక్కువగను వేడుకగాను నీ దయ గోవిందా 

తిరుమల లడ్డు తీపి ఇదేనని యేల చెప్పదనయ్య 

ప్రసాదాలు అమృతం లా నున్నవి గదయ్యా 

తొక్కిసలాటలో కూడా నీవే ఉన్నావయ్యా 

ఎన్ని సార్లు వచ్చినా కరుణించే వాడివయ్యా వేంకటేశ్వరా 

****

భావసారం – తిరుమల (

ఈ గేయంలో భక్తుని విశ్వాసం, గోవింద నామస్మరణ మహిమ, తిరుమల అనుభూతి, శ్రీ వేంకటేశ్వరుని అపార కరుణ ఎంతో హృద్యంగా వ్యక్తమయ్యాయి.

భక్తుడు “నన్ను కాపాడేది నీవే” అనే నమ్మకంతో నిత్యం వ్రతాలు, నోములు ఆచరిస్తూ, “గోవిందా” అనే నామాన్ని జపిస్తున్నాడు. అయితే జీవిత వ్యథలు, కష్టాలు అతనిని అలసింపజేసినా, భక్తి మాత్రం తగ్గలేదు. ఆ నామస్మరణే అతనికి ఆధారం.

శ్రీనివాసుడు, వేంకటేశుడు, గోవిందుడు సమస్త జీవరాశులను రక్షించే కరుణామయుడని కీర్తిస్తున్నాడు. కాల రహస్యాలు, జీవన గమనాలు అన్నీ ఆయన సంకల్పంలోనే నడుస్తాయని భావిస్తున్నాడు.

లోకంలో ఎన్నో లెక్కలు, చిక్కులు, మాటల మార్పులు ఉన్నా వాటి గురించి చింతించకుండా, స్వామి కృపనే ఆశ్రయంగా తీసుకుంటున్నాడు. మనుషుల నటనల మధ్య కూడా తన విశ్వాసం మాత్రం గోవిందునిపైనే నిలిచివుందని చెబుతున్నాడు.

చివరగా తిరుమల యాత్రానుభూతిని ఎంతో సహజంగా వర్ణిస్తున్నాడు. తిరుమల లడ్డూ తీపిని మాటల్లో చెప్పలేమని, ప్రసాదాలు అమృతస్వరూపమని, భక్తుల రద్దీ మధ్య కూడా స్వామి సాన్నిధ్యమే అనుభూతి అవుతుందని చెబుతున్నాడు. ఎన్నిసార్లు దర్శనానికి వచ్చినా అదే కరుణ, అదే అనుగ్రహం ప్రసాదించే దయామూర్తి వేంకటేశ్వరుడని భక్తుడు ఆనందభరితంగా స్తుతిస్తున్నాడు.

***

భావసారం – తిరుమల 

ఈ గేయంలో భక్తుని వినయం, ధర్మనిష్ఠ, సత్యజీవనం, తిరుమల మహిమ, సంపూర్ణ శరణాగతి ఎంతో హృద్యంగా ప్రతిఫలించాయి.

భక్తుడు తనను తాను జ్ఞానవంతుడనిగానీ, విజ్ఞానసంపన్నుడనిగానీ భావించడు. ధ్యానం ఎంతగా వచ్చునో అంతగా జీవిస్తూ, ధర్మం కోసం నిలబడే సాధారణ భక్తుడినని చెబుతున్నాడు. సత్యవాక్కుతో జీవించాలని కోరుకుంటూ, వేంకటేశ్వరుని కరుణాకటాక్షాలే తన జీవితానికి పరమసంపద అని భావిస్తున్నాడు.

తిరుమల కొండలను భక్తుడు స్వర్గసీమగా దర్శిస్తున్నాడు. పొగమంచు మధ్య ప్రకాశించే శ్రీ వేంకటేశ్వరుని మహిమను స్మరిస్తూ, సమస్త లోకాల రక్షణకై నిలిచిన దివ్యశక్తిగా వర్ణిస్తున్నాడు. భక్తితో మొక్కిన వారి కోరికలను తీర్చే దయామయుడని కీర్తిస్తున్నాడు.

తిరుమల సత్యధామం, యజ్ఞహోమ ఫలభూమి, ప్రకృతి ప్రశాంత నిలయం, వేదమంత్రాల శక్తి నిండిన పుణ్యక్షేత్రమని భావిస్తున్నాడు. మంత్రపుష్పాల సుగంధం, వేదఘోషల పవిత్రత, జనరక్షణ కోసం నిలిచిన దైవకృప అక్కడ సాక్షాత్కారమవుతుందని చెబుతున్నాడు. అందుకే తనకు కపటరహితమైన మనస్సును ప్రసాదించమని వేడుకుంటున్నాడు.

చివరగా, తాను యోగి కానప్పటికీ భక్తిమార్గంలో నడవాలనుకుంటున్నాడు. తన ప్రయత్నం మాత్రమే తనదని, ఫలితమంతా స్వామి కృపేనని అంగీకరిస్తున్నాడు. ఈ శరీరం కూడా భగవంతుని సృష్టే కాబట్టి, తన జీవితం అంతా ఆయన సంకల్పానుసారమే సాగాలని సంపూర్ణ శరణాగతితో ప్రార్థిస్తున్నాడు.

*****

 సప్తపద్యాం వేంకటేశనుతిః..

--

 ఏడుకొండలందునున్నవేంకటేశ! నీవె దిక్కు 

ఱేఁడువీవె ప్రోవ మ

మ్ము  ఋషిగణస్తుతా

వీడనెప్పుడుస్మరణమును విష్ణురూప! కౌస్తుభాంగ!

గాఢఁపుటుదధినిమునిగితి కమ్రకాంతుఁడా!

మాడమాడలందుఁదిరుగు మబ్బుదేహ! భక్తివశ్య!

 వీడనయ్యపదమునీది తోడుఁగోరుచున్

వాడిపోవనిసరముఁగల వాసుదేవ సంకటహర!

పాడియగును వరములీయ పంకజనయనా!

ఈడుజరుగుచున్నఁ గోర్కెలెచ్చువగుచునుండె యకట..

నేడుబ్రతుకు భారమగుచు నియతిఁదప్పెనే

దాడి చేయ వెతలు ముసిరె

దానవారి సైపఁజాల..

ఊడిగములుసేసెదనయ యోగదేశికా!

ఆడిఁదప్పకముగితినిడు యజ్ఞభోక్త! శ్రీనివాస!

ఏడు గడవు నీవె దేవ  యేలుకొమ్మురా..

----

కీర్తనలు

 

*
తిరుమల

పల్లవి

ఇదేమి లోకమో దేవా, ఇదేమి విధియో దేవా
మైళ్ళ కొద్దీ నడచి వచ్చి నీ దరి చేరితిమి దేవా
క్షణమొక దర్శనమే చాలు మా కష్టాలు కరిగిపోవా
శ్రీదేవి భూదేవి సమేత శ్రీ వేంకటేశ్వరా!

చరణం – 1

ఉచిత నడక మార్గమున సాగి అలసిన దేహముతో
గంటల తరబడి వేచియుండి గడిపితిమి ఆశతో
నీ రూపమును చూడగానే మరిచెదము బాధలన్నీ
కరుణ చూపి కాపాడవయ్యా కలియుగ దైవమా!

చరణం – 2

రాజకీయ ప్రభావములు పెరిగిన కాలమిది
ఆన్‌లైన్ మాయల మధ్య అలమటించు జనమిది
మాలాంటి సామాన్యులకు దర్శనమే దుర్లభమై
దయతో మార్గము చూపవయ్యా దివ్య వెంకటరమణా!

చరణం – 3

వయసు మీరి వచ్చిన వారికీ వేదన తెలిసినదే
చేతిలో ధనము లేనివారి గోడు వినబడునదే
నీ సేవకుల హృదయమందు సద్విచారము నింపి
సమదర్శన భావముతో సేవ చేయించవయ్యా!

చరణం – 4

అవకాశములు కలిగిన వారికి అందని వరములేవు
అవకాశము లేనివారికి దుర్భరమైన మార్గములు
ఈ వ్యత్యాసమును తొలగించి సమత్వ దీపమై వెలిగి
అందరిని ఆలింగనించు అపర కరుణాసాగరా!

ముగింపు

అంతా నీవేనని నమ్మి ఈ వినతి చెప్పుచున్నా
నా మాటలలో దోషముంటే నన్ను సరిదిద్దవయ్యా
భక్తుల హృదయ బాధలన్ని నీ పాదములకర్పించి
శ్రీదేవి భూదేవి సమేత వేంకటేశ్వరా శరణం!

*****
.
తిరుమల

అనుభవమే అనుకరణయై
ఆదర్శమే మహాత్మీయతయై
ఆశలు ఎన్నున్నా ఆరాధ్యతయై
అస్తవ్యస్తమైన ఆధ్యాత్మిక జీవనమై
నన్ను నడిపించేది నీవే వేంకటేశ్వరా!

అమృతమని అనురాగమని
బంధమని బంధుత్వమని
బాధ్యతయని భాగ్యమని
భావభావ బంధమంతా నీదే
శ్రీ వేంకటేశ్వరా!

కథలన్నీ కనికరమై
కళలన్నీ కరుణా గమనమై
వలపులన్నీ విధి ఫలములై
వయసంతా ధర్మ జ్ఞాపకాలై
పంచభూతాలే తోడురై

మా హృదయంలో పరమాత్ముడవై
నిత్యం నిర్మల దర్శనమిస్తూ
మనసుకు మార్గమై
జీవితానికి సారమై
మాలోనే వెలుగుతున్నావా
వేంకటేశ్వరా!

అనుభవంలో నీవే
అనురాగంలో నీవే
బంధుత్వంలో నీవే
బాధ్యతలో నీవే
హృదయాంతరంలో నీవే
శ్రీనివాసా — వేంకటేశ్వరా

!భావసారం:
మన జీవితంలోని అనుభవాలు, ఆదర్శాలు, ఆశలు, బంధాలు, బాధ్యతలు—అన్నీ చివరకు భగవంతుని వైపే నడిపించే మార్గాలుగా మారాలి. కథల్లో కనికరం, కళల్లో కరుణ, వలపులో విధిఫలం, వయసులో ధర్మజ్ఞాపకం కనిపించినప్పుడు పంచభూతాలతో సహా మన హృదయంలోనే పరమాత్మ దర్శనం కలుగుతుంది. यही ఈ పద్యంలోని అంతరార్థం.
*****

తిరుమల

చీకటిలోనెవరూ చూడరని
తప్పు మీద తప్పు చేస్తూ సాగుతున్నా
అంతరాత్మ హెచ్చరిక వినక
మూర్ఖత్వముతో బ్రతుకు నడుపుతున్నా

నా వెనుక ఎవరు ఉన్నారో
నా కర్మలకు సాక్షులెవరో తెలియకున్నా
తెలిసీ తెలియనట్టుగా జీవించే
జీవులమే కదా వేంకటేశ్వరా!

సూర్యచంద్రుల సాక్షిగా
యమధర్మరాజు సాక్షిగా
కాలపురుషుని చూపులలో
నింగి, నీరు, నిప్పు, నేల, వాయువుల సాక్షిగా
మనిషి చేసే శుభాశుభ కర్మలన్నీ
నిలిచిపోవునని తెలియదా వేంకటేశ్వరా!

ఏమని చెప్పేది? ఏదని చెప్పేది?
తప్పు ఎవరిదో తేల్చలేకున్నా
ప్రకృతిదా? ప్రభువుదా?
వ్రా త రాసిన బ్రహ్మదా?
నా కర్మల ఫలమా? తెలియదయ్యా!

విధి అని తప్పించుకోనా?
ప్రకృతి అని నిందించనా?
ప్రభువు మీద భారం వేయనా?
నిజమేమిటో నీవే తెలుపవయ్యా!

తప్పును తెలుసుకునే జ్ఞానమివ్వు
తప్పిన దారిని సరిచేసే బుద్ధినివ్వు
నిజానిజాలను గ్రహించే చూపునివ్వు
నిన్ను వేడుకొనుటకే వచ్చామయ్యా
వేంకటేశ్వరా!

చీకటి వెలుగుల మధ్యనైనా
అంతరాత్మ దీపమై నీవుండవయ్యా
మా కర్మలకు మేమే బాధ్యులమని
తెలిసే జ్ఞానము ప్రసాదించవయ్యా
నమో నమో వేంకటేశాయ

!భావసారం:
ఎవరూ చూడరని అనుకున్నా మనిషి చేసే ప్రతి కర్మకు ప్రకృతి, కాలం, పంచభూతాలు, అంతరాత్మ సాక్షులే. తప్పు జరిగినప్పుడు దానిని విధిపైనో, ప్రకృతిపైనో, దేవునిపైనో నెట్టకుండా “నా కర్మకు నేనే బాధ్యుడిని” అని తెలుసుకునే జ్ఞానం కావాలని వేంకటేశ్వరుణ్ణి ప్రార్థించే తాత్త్విక గీతం ఇది.
*****

తిరుమల

పరిగెత్తే మనసు తనను తాను
ప్రశ్నించుకున్నా సమాధానము కనలేదు
కన్ను ఎందరినైనా చూడగలదు
తన కన్నును తాను చూడగలదా వేంకటేశ్వరా?

నీ హృదయంలో శ్రీదేవి భూదేవిని
చూడగలుగుతున్నాం భక్తితో
వారి హృదయాలలో దాగిన
తత్త్వభావాన్ని గ్రహించగలమా వేంకటేశ్వరా?

ఒక్కరినే తృప్తిపరచలేని మానవుణ్ణి నేను
ఇరువురినీ ఎలా తృప్తిపరుస్తున్నావయ్యా?
అయినా ఇద్దరినీ నీ హృదయంలోనే
అనురాగముతో ఉంచుకున్నావు కదయ్యా!

నా మనసు మాటను ఆలకించవయ్యా
నా లోపలున్న నిన్ను నాకు చూపవయ్యా
అందరి హృదయాలలో నీవున్నావంటే
శ్రీదేవి భూదేవి సమేతుడవైన నీవు
మాలో ఉన్నట్లే కదా వేంకటేశ్వరా!

బయట వెదికే చూపులకు
లోపల వెలిగే తత్త్వము తెలియదయ్యా
మనసును నిశ్చలపరచి చూసిన వేళ
నీవే కనిపించెదవు — నీవే వినిపించెదవు
నీవే అంతరాత్మవై నిలిచెదవు!

నమో నమో వేంకటేశాయ
నమో నమః!
శ్రీదేవి భూదేవి సమేత
శ్రీ శ్రీనివాసాయ నమో నమః!

భావసారం:
మనిషి ప్రపంచాన్ని చూడగలడు కానీ తనను తాను పూర్తిగా తెలుసుకోలేడు. కన్ను ఇతరులను చూసినట్లే మనసు కూడా అందరినీ పరిశీలిస్తుంది; కానీ తనలోని దైవతత్త్వాన్ని గుర్తించడం కష్టం. శ్రీదేవి, భూదేవి సమేతుడైన వేంకటేశ్వరుడు వారిని తన హృదయంలో ఉంచుకున్నట్లే, ప్రతి జీవి హృదయంలోనూ అదే దైవతత్త్వం ఉన్నదనే అద్వైత భావన ఈ పద్యానికి అంతర్లీనమైన సందేశం.
*****

గణపతి నవరాత్రుల భజన పాట*
*రచన:-*
*మాడుగుల మురళీధరశర్మ*
                  ****
*(చక్కనయ్యా!చందమామ-మాదిరి)*
                    ****

*పల్లవి:-*
ఈ ఏకదంతా వేడగానే! వేగరావయ్యా!
భోగ భాగ్యములిచ్చి మమ్మూ! బ్రోవవేమయ్యా!
మా!స్వామి నీవయ్యా!!2!!

*చరణం-1*
ప్రమథ గణముల నాయకా! నిను!
ప్రస్తుతింతు వినాయకా!
విఘ్న నాశక! మాకు యెపుడూ! విఘ్నములు రానీకురా!2!
విజయ గణపతీ-విశ్వమంతా!2!
విస్తరించావా!మా!దిక్కు నీవేగా!!
*!!ఏకదంతా వేడగానే!!*

*చరణం-2*
ఘనముగా నవరాత్రి పూజల గణపతీ గైకొమ్మురా!
లోకమంతా మోకరిల్లీ!
నీకు భజనలు సేయుగా!2!
శోక వినుతా! శుభప్రదాతా !2!
శాంతి గూర్చుమురా......
ప్రశాంతి నొసగుమురా!!
*!!ఏకదంతా వేడగానే!!*

*చరణం-3*
కరుణతో *కాళేశ్వరములో*
కాంక్ష మీరగా యుంటివా!
అరుణ పుష్పములన్ని తెచ్చీ! అర్పణము గావింతురా!2!
అర్ధరహితుడా!-ఆర్తితీర్చి!2!
ఆదుకోవయ్యా ...‌‌మా!
అండనుండవయా!!
*!!ఏకదంతా వేడగానే!!*
******
ऊँ!
----
" సప్తపది..సూర్యనుతి..
--
సప్తవర్ణవారువమ్మెచలన యానమయ్యె నీకు
తప్త హాట కకిర ణాలు సుప్తివదలఁగా

తృప్తిఁదీరఁగాంచ మదికి ధృతిని చుఱుకుతనమునొసఁగు
దీప్తిబుద్ధిధైర్యభావ దృక్పథసరళిన్

ప్రాప్తధనఁపుక్షేమభాగ్యరాశిపొసగుతుష్టివరము
సుప్త లోక జీవ తతికి శోభనొసఁగుచున్

భాస్కర!కరుణించుమయ్య పాండితీవిభవమునీయ
యాస్కుఁడుమొదలైన ఋషుల యాగవిధులనన్

కశ్యపసుత! అంశుమంత! వశ్యభక్త! తీక్ష్ణతవిడు
వశ్య ఋఙ్నుతరవి! శుద్ధభావదాతృఁడా!

శాంతిదాంతి నిలయ! మాకు సౌఖ్యములను నొసఁగుమయ్య
కాంతిపుంజనికర! భువిని కావఁగోరెదన్

దండములను స్వీకరించు తపన! తాల్మితోడనీవె
అండనుండుమెపుడు నిరతయానశీలుఁడా!
----*****