🎵
*నేటి చందస్సు*ప్రాంజలి ప్రభ పాఠము*
చిత్రవేణి - స/జ/త/జ/ర/గ
IIUI . UIUU / IIUI . UIUU
*
మనసొక్క మందిరమ్మే మలవోలు మూర్తి నీవే
వనమొక్క సోయగమ్మే భ్రమరాల చూర్తి నీవే
ఘనమైన సంతోషమ్మే ఫలమైన విశ్వాసమ్మే
అనువైన యోగ్యతమ్మే శుభమైన కామ్యార్ధమ్మే
వెలుఁగందు వేడి నీవే విరితీగ నీడ నీవే
కలలోని కల్పనమ్మై కవనంపు స్ఫూర్తి నీవే
--
చలితోడు చల్లబర్చే సరి జోడు నీడ నీవే
గిలిగింత పెట్ట సొంపే చెలి యాడు నీడ నీవే
అలలోని ఫేనమందా యరుదైన నవ్వు నీవే
శిలలోని సృష్టియందా చెలువంపు పూర్తి నీవే
--
కలలోన కామ్య మందా కధగాన నవ్వు నీవే
గిలి లోన దృష్టి యందా సరి చేయ పూర్తి నీవే
కనులందు వచ్చు నీరే గద త్రావు తోయమౌనా
నిను దల్చఁ గల్గు నాలో నెఱయైన జూర్తి నీవే
--
తణువందు పుట్ట కోరే వరతీరు ప్రేమ మౌనా
మను మాయ తప్పు కాదే నెరజాన తృప్తి నీవే
ఇది యేమి జీవనమ్మో యెటు జూడఁ ద్రోవ లేదే
మధుశాలలోన నాకై మరణంపు గూర్తి నీవే
*
మది మాయ సేవణమ్మో యె టు గాంచ తీరు లేదే
విధియాడు లోకమవ్వా తరుణంబు తీరు లేదే
చూర్తి = భ్రమణము, జూర్తి = జ్వరము, గూర్తి = స్తోత్రము
*
విధేయుడు - మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ
శివ వందన కీర్తన
పల్లవి
వందనమయ్య శివా! వందనమయ్య శివా!
భక్తరక్షక పరమేశా! వందనమయ్య శివా!
చరణం 1
వారణకాలములన్నవానికిన్ వందితపాద!
భేదములేని దైవమా! భక్తిధనప్రద!
అన్నదాత రూపమా! ఆశ్రితపోషక!
వందనమయ్య శివా! శరణు నీచరణ!
చరణం 2
అగస్త్యనుత! అద్రిసుతామనోహర!
అప్రమెయ శ్వేతలింగ! హిమగిరీరాజ!
మదీయ చినుపద్య సుమార్చన స్వీకరించు,
వందనమయ్య శివా! కరుణసాగర!
చరణం 3
తారకసంక్య పద్యముల సమర్పణ,
పాదపద్మార్చన భక్తి భావన!
బాలేందుసుమౌళి! దీవెనలీయ,
వందనమయ్య శివా! కాపాడవే!
చరణం 4
మల్లాప్రగ్గడ భక్తిమనోనివేదన,
మార్తాండ తత్త్వమయ మార్గప్రద!
మాయలను తొలగించు దివ్యశివా!
వందనమయ్య శివా! వందనమయ్య!
****
శంభో మహాదేవ యుద్ధం ఆపలేవా
🌺 రక్షణ కీర్తన – “వందనమయ్య శంభో” 🌺
పల్లవి:
వందనమయ్య శంభో! రక్షించు మమ్ము నాథా!
ప్రకోప జ్వాలల నుండీ పరిరక్షించు దేవా!
చరణం 1:
భూరథ! అంబుజనేత్ర! ఫణీంద్రగుణధామా!
వార్ధియను బాణపుపేటికధారి ఈశా!
పద్మభవ వైభవ సారధి భైరవేశా!
ప్రళయాగ్నిజ్వాలలనుండి కాపాడు శంకరా!
చరణం 2:
త్రిపురాంతక! దైత్యదుఃఖ వినాశకా!
పుణ్యపూరుష! దేవవైరినిఘ్న దక్షా!
ఆత్మవిభవ ప్రచారక పరమాత్మా!
అధర్మ యుద్ధాంధకారమును తొలగించు నాథా!
చరణం 3:
ఆదిశంకర! మృడ! విరూపాక్ష విభో!
వినాయకార్చిత! సాంధ్యజప ఫలదా!
దినేశచంద్ర నేత్ర తేజోమయా!
భూతభయ సంకటములన్నియు దూరంచేయ!
చరణం 4:
కిరాతరూప! పురాణపూరుష ప్రభో!
జగజ్జనక! సురసంఘ సద్గురో!
నటరాజ! తాండవ వికాస విభో!
కోప కలుషిత లోకమున్ శాంతి నింపుము!
చరణం 5:
పార్థునకు పాశుపతాస్త్రమిచ్చిన ఈశా!
వృషభవాహన! పినాకపాణి శర్వా!
బసవనామ స్మరణమున్ పొంగు దయామయా!
యుద్ధ ప్రకోపణల నుండీ రక్షించు శంభో!
🔹
🌿 సరళ భావం 🌿
ఈ వందనములన్నీ పరమేశ్వరుని ప్రార్థిస్తూ —
యుద్ధాలు, కోపాలు, కలహాలు, భయాలు తొలగించమని రక్షణ కోరే భక్తి గానం.
త్రిపురాలను దహించిన శక్తివంతుడు ఆయనే.
దేవతలకు రక్షకుడు ఆయనే.
భక్తులకు కరుణామూర్తి ఆయనే.
అర్జునునికి పాశుపతాస్త్రమిచ్చిన గురువు ఆయనే.
వృషభవాహనుడు, పినాకపాణి, నటరాజ — జగత్తును నడిపించేవాడు ఆయనే.
భక్తుడు ఇలా చెబుతున్నాడు:
“ఓ శంభో!
లోకంలో కలహాలు పెరుగుతున్నాయి,
మనసుల్లో కోపాగ్నులు దహిస్తున్నాయి,
యుద్ధప్రకోపణలు భయపెడుతున్నాయి.
నీవు మాత్రమే శాంతి ప్రసాదించగలవు.
మమ్మల్ని కాపాడు, లోకాన్ని రక్షించు.”
అందుకే ఈ వందన శ్రేణి —
రక్షణార్థం, శాంతి కోరికతో చేసిన వినయపూర్వక ప్రార్థన.
🌿 పాట: “ఏమిటి ఈ యుద్ధోన్మాదం?” 🌿
పల్లవి:
ఏమిటి ఈ యుద్ధోన్మాదం? ఏమిటి ఈ విచక్షణా ఉన్మాదం?
ఎందుకీ కాలాతీత దగ్ధోన్మాదం?
మానవ హృదయం ఎక్కడ పోయిందో చెప్పు!
చరణం 1:
హద్దులేని యుద్ధ విన్యాసం — ఎవరిని ఉద్ధరించడానికీ?
అగ్నిజ్వాలల ఆడలాట — ఎవరికి రక్షణకీ?
పచ్చని పసికూనల కన్నీరు
పువ్వుల వాసనను ముంచెదా?
చరణం 2:
విచ్చని పూవుల పిందెలు నలిపేస్తూ
విసురే బాంబుల ఘోషలో
మచ్చికలేని ఆర్తనాదం
మనసుల గోడల్ని కూల్చెదా?
చరణం 3:
రాజ్య అహంకార ఘోషలతో
ఆయుధాల రణరంగం
ప్రతీకార మంటల జ్వాలల్లో
నిరాయుధుల ఆత్మఘోష వినిపించదా?
చరణం 4:
ప్రకృతితో మైత్రి చేతులు కలుపుదాం
సుకృతితో స్నేహ బంధం కట్టుదాం
వికృతి మార్గం విడిచిపెట్టి
అకృతి దుర్మార్గం దూరం చేసుదాం
ముగింపు (పునః పల్లవి):
ఏమిటి ఈ యుద్ధోన్మాదం? మానవత్వమే నిజ జయం!
శాంతి సుగంధమే శాశ్వత గీతం —
ప్రేమే పరమాయుధం!
ఉత్సవ కీర్తనగా (ఆలయ వైభవం)
పల్లవి–చరణాల రూపకల్పనతో స్వరబద్ధతకు అనుకూలంగా మార్చాను.
🎵 కీర్తన – 1
పల్లవి:
కోవెల కుశలముల కుదుర్చు బంగారు,
కొలువై యందుండు గోవిందుండు కొంగు బంగారు ॥
చరణం – 1:
కొండలలో నిండారు ముకుందుండు కృపా బండారు,
మంగళాలు మొంగలించు మలయమ్మ మంగతాయారు,
సత తిరుమలల తిరువుల తపనీయ త్రెవ్వనలు నింపారు ॥ కోవెల ॥
చరణం – 2:
తిరునామస్తోత్ర ప్రతి పశ్య తిరుమజ్జన నివేశనాలు,
తిరు సంజల తిరుమలేశుని తిరుమంత్ర నిస్వనాలు,
తిరుమాడల తిరునంబియారుల తిరుత్రికరణ ప్రవచనాలు,
తిరువైకుంఠ తోమాలికార్పణ తిరుప్పావై పాశుర నివేదనాలు ॥ కోవెల ॥
చరణం – 3:
అనువత్సర కాల కల్పనల నిత్య కల్యాణాలు,
అనునిత్య కనువిందు కాంచన గడపళ్లు,
కననిత్య కమనీయ కలిమిల్లు,
ప్రణవ క్వణ కర్ణపేయ సత్త్వ నీరాజనాలు,
ప్రణమిల్లే భక్తులకు ప్రాచుర్య పరమార్థాలు ॥ కోవెల ॥
🎵
కీర్తన – 2
(సప్తగిరి – సప్తచక్ర ధ్యాన కీర్తన)
పల్లవి:
సప్తగిరుల లోన సప్తచైతన్య జ్యోతి,
కలియుగ వైకుంఠమే తిరువేంకట జ్యోతి ॥
చరణం – 1:
హరిని విడలేని ఆదిశేషుని అనాహత ప్రవేశమ్ము – శేషాద్రి,
మహీతలాన పుష్కరిణీ మణిపూరక పరిక్రమమ్ము – నీలాద్రి,
సిద్ధసాధ్య సప్తచైతన్య విశుద్ధ గరిమమ్ము – గరుడాద్రి ॥
చరణం – 2:
ప్రాణాంచతి మూలాధార ముముక్ష మూలమ్ము – అంజనాద్రి,
ధర్మానుక్రమ స్వాధిష్ఠాన సానుకూలమ్ము – వృషభాద్రి,
నారాయణాంఘ్రి చిహ్నాల ఆజ్ఞా సమ్మతమ్ము – నారాయణాద్రి ॥
చరణం – 3:
ఇహతలాన దివ్య సహస్రార కలియుగ వైకుంఠమ్ము – తిరువేంకటాద్రి,
భక్తహృదయ మందిరాన బ్రహ్మానంద కాంతి వెలుగు,
సప్తగిరుల సారమిదే పరమపద సందర్శనము ॥
***
ప్రాంజలి ప్రభ
జీవన యుద్ధ తాత్విక గీతం
ఇదియొక మిణుగురు పురుగుల యుద్ధం — మెరుపు క్షణమై మాయగన్
మనుజ జీవితం క్షణభంగురము — మమతల మబ్బు ముసురగన్।
చీకటిలోనే మెరుపు చిత్రం — చింతనలోనే విచిత్రగన్
“అంతా తెలిసెనని” భ్రమలోన యుద్ధ తంత్రం విరాజగన్॥
ఎవరో పుట్టగా ఎవరో పొంగిరి,
ఎవరో చావగా ఎవరో కుంగిరి;
పుట్టిన వాడు నీతో రాడు,
పోయే వాడు నీకై ఆగడు॥
చావుపుటుకల చట్రములోన చిక్కిన బతుకులు మనవిగన్,
చేసె వాడు శివుడే సాక్షి — చేయించువాడును శివుడుగన్॥
కర్మానుసార బుద్ధి గమ్యం — ఆగమ్యగోచర మర్మగన్,
బాధ సుఖ భవబంధములు — తప్పని యోగ విహారగన్॥
వ్యర్థము చేయకు బతుకును వ్యధలో — సాగనివ్వు యుద్ధమున్,
అనుభవసార మకరందమిది — ఆస్వాదింప గ సత్యమున్॥
వాగులు వంకలు నదిలో కలిసె — నదియు సాగరమందుగన్,
రుదిర ఎరులు ధరణి పై దొర్లె — చివరికి లీనమగున్ సముద్రమున్॥
తెలిసిన వాడే తత్వజ్ఞాని — తీరమగు సత్యమిది గనుక,
యుద్ధమును అప్పగలిగిన వాడే — నిజ నాయకుడగున్ భువనక॥
భావసారం
జీవితం క్షణికం — యుద్ధం వ్యర్థం.
కర్మాధీనం జీవగతి.
శివసాక్షిగా జగత్తు నడుస్తోంది.
అనుభవమే అమృతసారం.
యుద్ధాన్ని విడిచినవాడే మహానాయకుడు.
****
ప్రాంజలి ప్రభ
జీవన యుద్ధ గీతం
మిణుగురుల మెరుపుల యుద్ధమిది — క్షణిక కాంతి కలవరమై,
మనుజుని జీవన గాథయది — మాయా మబ్బుల ముసురమై।
చీకటి గర్భములో మెరుపు చిత్రం — చింతనలోనే విచిత్రమై,
“నాకిదంతా తెలిసెనయ్యా!” అనే భ్రమయే విపరీతమై॥
ఎవరో పుట్టగా ఎవరో హర్షించు,
ఎవరో పోగా ఎవరో విలపించు;
రాగద్వేష రణరంగమున
రేగె మనసు శాంతి మరచించు॥
పుట్టిన వాడు నీతో రాడు,
పోయిన వాడు నీకై ఆగడు;
చావుపుటుకల చక్రమునందు
చిక్కిన జీవుడు తన్నే మోసగడు॥
చేసె వాడు సాక్షి పరమేశు — చేయించువాడును అదే తత్త్వం,
కర్మానుసారముగ గమ్యమగున్ — గూఢ మర్మమిదే జీవసత్యం।
బాధలే గురువులు చాలునయ్యా,
సుఖములే శిష్యులై నిలుచునయ్యా;
భవబంధముల బాటలన్నియు
యోగమనే వలయమై చుట్టునయ్యా॥
వ్యర్థము చేయకు బతుకును వ్యధలో,
వేగము తగ్గించు క్రోధగర్భలో;
అనుభవమే మకరందమైతే
ఆస్వాదించుము హృదయార్పణలో॥
వాగులు వంకలు నదిలో కలిసె,
నదియు సాగర మందు లయమగె;
రక్తధారలు రణరంగమున
రేగినను భూమి మౌనమగె॥
ఎవరికోసము ఈ సవాలు?
ఎవరిని గెలిచెదవు చెప్పు బాలా?
నీడవలె వెంటాడే మృత్యువు
నిన్ను నేర్పునది శాశ్వతమాలా॥
యుద్ధమును ఆపిన వాడే వీరుడు,
క్షమను ఆలింగనించిన వాడే ధీరుడు;
అహంకార జ్వాలను ఆర్పిన వాడే
నిజ నాయకుడగు లోకోత్తరుడు॥
శాంతియే శ్రేష్ఠ విజయం,
సహనమే పరమ ఆయుధం;
ప్రేమయే సత్యరాజ్యం,
పరహితమే జీవసాధ్యం॥
మిణుగురుల మెరుపుల్లా కాలము గడచున్,
మిగిలేది కర్మఫల గాథగన్;
యుద్ధమును అప్పగించు చిత్తమైతే
యుగయుగాల నిలిచె నిత్యగానం॥
🙏
భవ గీతం .
పల్లవి:
దేవునికొచ్చెనా ఈ సందేహం?
సృష్టించిన దేహానికి ఎందుకీ దాహం?
కాల నవ్వులో అర్థమేదో మోహం,
విలువలేని వ్యామోహం… ఓ మానవా!
చరణం 1:
వ్యక్తి సంబంధాల్లో విచిత్ర గాథలు,
రక్త బంధాల్లో హీన అనుబంధాలు,
ఆలోచనల మధ్య రగిలే కల్లోలం,
పలకరింపులో పెదవి విరుపు విలోలం.
సరస సంభాషణ సల్లాపాలే,
సత్యమేమిటో కనలేని దూరాలే,
మనిషి మనిషి మధ్య గోడలే,
మానవత్వం వెతికే నీడలే…
చరణం 2:
ఆశయాల మధ్య అవరోధాలే,
అహంకారాల వింతల రూపాలే,
చేష్టల వెనుక మాయ విశ్వరూపం,
నమ్మకమే లేని జీవన స్వరూపం.
చేతులు కలిసినా హృదయాలు దూరం,
చిరునవ్వుల వెనుక దాగిన వేదనం,
ప్రశ్నలతో నిండిన ఈ ప్రయాణం,
సత్యాన్వేషణే జీవన ధ్యానం…
మధ్య సరణి (ఐచ్ఛికం):
ఓ మానవా! నీలోన చూడు,
నిజమైన దైవం అక్కడే నిలుచు,
మోహ మాయల ముసుగుల తొలగించు,
మానవత్వమే మార్గమని తెలుసుకో…
****
🎵 వందనం పార్వతీ పరమేశ్వరా
🌸 ఆరంభ మంగళచరణం
ఓ అజ్ఞాత సదాశివ అనంత పరాత్పరా
ఓ అఖిలాండ కోటి బ్రహ్మాండ నాయకా
ఓ కరుణాసాగర శంభో శంకరా
నీ చరణములే మా శరణ్యములయ్యా ॥
🎶 పల్లవి
పార్వతీ పరమేశ్వరా! పరమ దయాసాగరా!
శంభో శంకరా! శరణు నీ పాదయుగళం ॥
🌼 చరణం 1
శంకర శివ అగజాధవ మల్లికార్జునా
గంగాధర నాగభూషణ నీలకంఠా
భస్మవిలేప ఫాలనేత్ర శర్వేశా
సురవందిత పాదసరోజ సౌరభా ॥
🌼 చరణం 2
పద్మభవనుత తారకనాథశేఖరా
విష్ణుసఖ పర్వతరాజసుతాప్రియా
పుత్రయుగార్చిత అక్షమాలాధర హరా
భూతపతే పాపహర ధవళాంగ ॥
🌼 చరణం 3
త్రినేత్ర మృత్యుంజయ గర్వహరేశా
గజాసురసంహార కృత్తివాసా
కాలకంఠ విషనివారణ ధీరా
దేవగణార్చిత పాదనీరజా ॥
🌼 చరణం 4
సాంబశివ రుద్ర భవభయవినాశా
దక్షయజ్ఞభగ్న వీరభద్రా
అర్జునతపోఫల కిన్నరేశ్వరా
జంగమరూప వ్యోమకేశ ప్రభో ॥
🌼 చరణం 5
భక్తసులభ దశకంఠసుపూజితా
శూలపాణి పన్నగభూషణా
అర్ధనారీశ్వర పార్వతీశ్వరా
కరుణాకర కాపాడు మాంబా ॥
🌺 ముగింపు మంగళచరణం
మంగళం సాంబశివ సదాశివ
మంగళం సర్వలోకాధిప
మంగళం భక్తజనావన దయానిధే
మంగళం మంగళకారక పరేశా ॥
చరణం 1
గంగను జటలో ధరించినవాడు, నాగాభరణుడు, నీలకంఠుడు, భస్మధారి —
దేవతలందరూ నమస్కరించే మహాశివుడు.
చరణం 2
బ్రహ్ముడు స్తుతించినవాడు, విష్ణుమిత్రుడు, పార్వతీ ప్రియుడు —
పాపాలను తొలగించే భూతపతి.
చరణం 3
మూడుకళ్లవాడు, మృత్యుంజయుడు, గజాసుర సంహారకుడు —
విషాన్ని నిలిపి లోకాన్ని రక్షించిన ధీరుడు.
చరణం 4
దక్షయజ్ఞాన్ని భగ్నం చేసిన వీరుడు, భక్తులకు అనుగ్రహం చేసే ప్రభువు —
సర్వవ్యాప్త చైతన్యరూపుడు.
చరణం 5
భక్తులకు సులభంగా లభించే దయామూర్తి —
అర్ధనారీశ్వర రూపంలో శివశక్తి ఐక్యం చూపించే పరబ్రహ్మం.
“మమ్మల్ని కాపాడు” అని భక్తుని వినతి.
🌺 ముగింపు భావం
శివుడే మంగళకరుడు.
ఆయనే లోకాలకు శ్రేయస్సు ప్రసాదించే దయానిధి.
ఆయన స్మరణే శుభం.
🌿
అంతా శివోహం 🙏🌺
🎶 శివ మంగళ గానం
🔶 ఆరంభ మంగళచరణం
వందనం పార్వతీ పరమేశ్వరా!
అనంతావ్యయ ఆత్మప్రబోధకా!
అఖండ తేజోమయ! ఆపద్బాంధవ!
అంతరంగమున్ ఆర్తితో జపింతు దాసునన్,
నీ చరణములే మా శరణ్యమయ్యా!
🔶 చరణం – 6
గాంగజల వైభవధారధరించు ధీరుడా!
ప్రణవప్రభాశోభిత పుణ్యవిగ్రహా!
మోక్షవిభవాస్పద! భూతగణాధిప!
సూర్యశశివహ్నినేత్ర! శంభో! పాహి మాం!
🔶 చరణం – 7
అంధకదైత్యాంతక! అష్టమూర్తి! ధూర్జటి!
అర్కదర్పహర! అచ్యుతపూజిత పాదయుగ!
విప్రవందిత! కుండలిరాజకుండలీ!
కృపాజలధే! రజతాద్రినివాస! త్రాహి మాం!
🔶 చరణం – 8
వేదవిభావిత! భాసురశక్తిసారక!
దీనజనబంధు! అవ్యయ! ఆదిపురుష!
సత్కళాప్రద! భవపాశవిమోచక!
నందివాహన! కపాలీ! కాపయ మాం!
🔶 చరణం – 9
భగాక్షహర! త్రిమూర్తిమధ్యవిభావనా!
యజ్ఞవిభవ! త్రిపురాంతక! విష్ణుసన్నిభ!
జటాపటలబద్ధ గంగాధర! శాశ్వత!
సదాశివ! పంచవక్త్ర! శరణం మమ!
🔶 చరణం – 10
అంబరాత్మవిభవ! అభవ! మునివందిత!
పరాత్పర! మృగపాణి! హిమానగాధీశ!
శ్మశానవాస! మనోజదహన! శూలపాణి!
లింగమయ విశ్వరూప! విశ్వనాథ! పాహి!
🔶 ముగింపు మంగళచరణం
శివోఽహం చిదానందరూపోఽహం,
శివోఽహం నిరాకార తత్త్వోఽహం।
పార్వతీపతే! పాదసేవా పరమపథం,
భవభయహర! తవ కృపే మమ జీవనం॥
అంతా శివోహం 🙏
🌺 సరళ తాత్పర్యం
ఈ గానం పరమశివునికి అర్పణ.
శివుడు అనంతుడు, అవ్యయుడు, ఆత్మను జ్ఞాపకం చేసే ఆత్మప్రబోధకుడు.
ఆపదలో అండగా నిలిచే ఆపద్బాంధవుడు.
ఆయన పాదాలే భక్తునికి శరణ్యం.
గంగను జటలో ధరించిన ధీరుడు.
ఓంకార స్వరూపుడు.
మోక్షప్రదాత.
భూతగణాధిపతి.
సూర్యచంద్రాగ్నిలను నేత్రాలుగా కలిగిన జగదీశ్వరుడు.
అహంకారాన్ని నాశనం చేసేవాడు.
త్రిపురాసుర సంహారకుడు.
అష్టమూర్తి రూపంలో సర్వలోక వ్యాప్తుడు.
వేదాలు స్తుతించే పరబ్రహ్మస్వరూపుడు.
దీనులకు దిక్కు.
భవబంధ విమోచకుడు.
కర్మపాశాలను తెంచే కరుణామూర్తి.
నంది వాహనుడై, గంగాధరుడై, పంచవక్త్రుడై
సర్వరూపాలలో విరాజిల్లేవాడు.
శ్మశానవాసి అయినా
శుద్ధచైతన్యస్వరూపుడు.
లింగమయ విశ్వరూపుడై
సృష్టి-స్థితి-లయాలకు ఆధారం.
చివరగా భక్తుని అనుభూతి —
“శివోఽహం”
****
