కీర్తనలు

🎶 కీర్తన : “జగతే జీవనమా”

పల్లవి

జగతే జీవనమా — జగతే సాధనమా

ధర్మమే ప్రాణమై నడిపె జగతంతా

అనుపల్లవి

పుట్టుక చావులు లేని నిత్యసత్యమిది

మనసే మర్మమై పలికె మౌనమిది

చరణం 1

ఇక్కడే బ్రతుకు ఇక్కడే చావు

ఇక్కడే అన్నీ అనుభవ భావు

పొట్టకు బువ్వ దొరుకునదిక్కడ

పుణ్యభూమియే ఈ జగమంతట

చరణం 2

జగతిన లేనిది ఏదని అడిగే

విచారణే ఒక తపమని తెలిసే

శక్తియు యుక్తియు జాగృతియై

జీవన కళగా వికసించె నిత్యమై

చరణం 3

శూన్యమని తలచినచో భ్రమయది

జగతికి చోటే చైతన్యమది

ధర్మమే బ్రతుకు ధర్మమే గతి

జన్మ కర్మలను దాటె స్మృతి

చరణం 4

మౌనమున పలికే లోకమర్మము

వాక్కులకందని అనుభవ సత్యము

జగతే గురువు జగతే మార్గము

జాగృతియే మోక్ష ద్వారము

🙏

చేతివేళ్ల వైభవం – పాట

పల్లవి

అరచేయి చెప్పే నిజాలివే

అర్థమయ్యే అసలు నిజాలివే

వేలు వేలు భేదాలున్నా

వెలుగు పంచే విలువలివే

అరచేయి చెప్పే నిజాలివే

జీవితం నేర్పే నిజాలివే

చరణం – 1 (బొటనవేలు)

బొటనవేలు బలమే గానీ

పొట్టిదే అయినా గర్వమే

అన్నిటికీ ఆధారమై

నిలిచే దాని స్వభావమే

బలం ఉంటే చాలదంటూ

బుద్ధి కూడా కావలే

పొడవుకంటే పొట్టి గొప్ప

కాలమే చెప్పునులే

చరణం – 2 (చూపుడు వేలు)

ముందు నిలిచి వరస చూపే

చూపుడు వేలు కథ ఇదే

ఏలెత్తి చూపే తత్వంతో

చెడ్డ పేరు మూటగట్టే

తప్పు చూపే వేలు కాదు

తప్పు చేసే మనసులే

వేలెత్తే చేతుల కన్నా

మారే మనిషే గొప్పదే

చరణం – 3 (మధ్య వేలు)

పెద్దదన్న గొప్పే గానీ

పెద్దరికం లేదుగా

పనికిరాని అహంకారానికి

పొడవు అర్థం కాదుగా

ఎత్తు చూసి తేల్చకూ

లోతు చూసి నిలుపుకో

పనిలోనే మన విలువ

కాలమే చూపునులే

చరణం – 4 (ఉంగరం వేలు)

ఉంగరం పెట్టి కులుకుతూ

గొప్పలు పోతుందిగా

పేరే లేని వేలు అయినా

పరువునే మోస్తుందిగా

పేరు లేకున్నా సరే

పాత్ర ఉంటే చాలులే

మౌనంగా నిలిచి

మానాన్ని కాపాడులే

చరణం – 5 (చిటికెన వేలు)

నలుగురిలో చిన్నదైనా

బలహీనమన్నా గానీ

వందలమంది ఉన్న చోట

వధువు అందుకునేదే

చిన్నదంటే తక్కువ కాదు

అవసరమే విలువగా

సమయం వస్తే చిటికెన వేలు

చరిత్రనే మలచునుగా

పల్లవి (పునరావృతం)

అంతా బలవంతులు లేరు

అందరు బలహీనులు కారు

జనమందరితోనే సమాజం

వేళ్లన్నిటితోనే వైభవం

అరచేయి చెప్పే నిజాలివే

జీవితం నేర్పే నిజాలివే

****

సాంప్రదాయ కీర్తన శైలిలో (పల్లవి–అనుపల్లవి–చరణాలు)

నాలుగు సంపూర్ణ కీర్తనలు ఇస్తున్నాను.

(సూక్తి పదాలు ఉపయోగించలేదు — భావసారం మాత్రమే)

🎶 677. సత్కృతి కీర్తన

(సత్కార్యముల సారంపై)

పల్లవి

సత్కృతి మార్గమున సాగెద మనసా

సహనమే దీపమై వెలుగెద నిత్యమా

అనుపల్లవి

సాధన యజ్ఞముగా జీవనమున నిలచి

సాహసమే మేలై ఫలములు దొరుకగా

చరణం 1

అహంకారమును విడిచి కర్మను చేసిన

అక్షరజపమై శుద్ధియై మారగా

కృషియే దేవతగా కరుణను పొంగగా

కాలమే అనుగ్రహమై కదలగా

చరణం 2

విధివ్రాతల నడుమ వినయమున నిలచి

శ్రమ ఫలమై శ్రీయై శోభిల్లగా

సత్కృతి మార్గమే సర్వసిద్ధియై

మనసు నిలిచెద మంగళముగా

🎶 678. సత్తా కీర్తన

(సత్తులకు సత్తా అయిన తత్త్వంపై)

పల్లవి

సత్తా నీవే కాలమై నడిపే దైవమా

ధైర్యమై నిలిచే దివ్యచైతన్యమా

అనుపల్లవి

అనుభవమే సంపద విశ్వాసమే బలమై

వాక్కే వేదముగా వెలుగెద మార్గమై

చరణం 1

కోరికలన్నియు నీ సేవకులై

సరిగా నడిచిన సాధనగా

మత్తేభమై ధైర్యం మానమును కాపాడి

మనిషిని నిలుపు మహిమగా

చరణం 2

సాహిత్యమై ధర్మం శబ్దమున వెలసి

సత్యమై నిలిచెద సత్త్వముగా

సత్తులకు సత్తా నీవేనని తెలిసి

శాంతమై చేరెద మనసు నీకు

🎶 679. సద్భూతి కీర్తన

(సాధకునికి సమస్తమై ఉండే అంతర్యామిపై)

పల్లవి

సద్భూతి నీవే నా సారథివా

మంత్రమై మాటై నడిపే దైవమా

అనుపల్లవి

దేహమున భువనమున దారిని చూపి

ధ్వనియై వెలుగై దయను పొంగించు

చరణం 1

పుత్రమై మిత్రమై బంధువై నీవై

దూతవై రక్షించు దయామయా

మాయను తీర్థముగా మార్చి నడిపే

ధర్మస్వరూపా దివ్యమయా

చరణం 2

స్తుతి మాటలన్నియు సేవగ మారి

చరితమున నిలచెద సత్యముగా

సాధకుని జీవితం సార్థకమగు

సద్భూతి నీవే సర్వముగా

🎶 680. సత్పరాయణ కీర్తన

(పరమగతి తత్త్వంపై)

పల్లవి

నీవే నా పరమగతి సత్పరాయణా

నిత్యసఖ్యమై నడిపే నారాయణా

అనుపల్లవి

ఐక్యతే లక్ష్యమై సత్యమున నిలచి

దాహమునే యోగముగా మార్చితివా

చరణం 1

దేహాసక్తి దాటించి దివ్యమార్గమున

బుద్ధిని నిలిపే బంధురుడా

శరణాగతునికి శాంతిని ప్రసాదించి

సకలమును ఇచ్చే సద్గురువా

చరణం 2

లక్ష్మియై వెలసి లౌకికమునందు

లోకమును మేలు చేర్చితివా

సత్పరాయణ నామమున జీవితం

సఫలమగునని నమ్మెద నేను

🙏 

 పాట శీర్షిక: వాళ్లే… వ్యవస్థ నడిపేవాళ్లే

పల్లవి:

వాళ్లే… వాళ్లే… వాళ్లే…

లోకాన్ని మోసే భుజాలు వాళ్లే

వాళ్లే… వాళ్లే… వాళ్లే…

చరిత్రని రాసే కలాలు వాళ్లే

ఆశలు చూపి, ఆవేదన దాచి

అర్పించి మళ్లీ మాయ చేసే వాళ్లే

వాళ్లే… వాళ్లే… వాళ్లే…

చరణం – 1:

జనాభాలో సగానికి మించి

నిలబడి నిలబెట్టే వాళ్లే

నోరు మూసుకుని భరిస్తూ

నిప్పునే మింగే వాళ్లే

పాలకుల్ని ఎన్నుకునే హక్కు

పాదాలకే కట్టేసిన వాళ్లే

తన్ని తగలేయగల శక్తి ఉన్నా

తల వంచే నిజాలు వాళ్లే

హుక్:

వీధుల్లో వాళ్లే… సభల్లో వాళ్లే…

చీకట్లో దీపాల వాళ్లే…

పల్లవి (రీపీటు):

వాళ్లే… వాళ్లే… వాళ్లే…

లోకాన్ని మోసే భుజాలు వాళ్లే

చరణం – 2:

ప్రొద్దస్తమానం చాకిరీ

పస్తులతో ఒంటరివాళ్లే

రౌడీల చూపుల వేటలో

రోజూ బలయ్యే వాళ్లే

ప్రకటనల మాయలకి

పల్సు పెంచే ప్రాణాలు వాళ్లే

పావలా పూలకే పులకించే

పేదరికపు గుండెల వాళ్లే

హుక్:

అమ్మలే వాళ్లే… అక్కలే వాళ్లే…

రేపటి రాతల వాళ్లే…

చరణం – 3 (ఎమోషనల్):

ఒళ్ళు కాల్చుకుని చచ్చేది వాళ్లే

రాత్రికి సుఖాన్నందించేది వాళ్లే

నీళ్ల కోసం మైళ్లు నడిచే

జీవన గాధలు వాళ్లే

రక్తాన్నే స్తన్యంగా మార్చి

లోకానికి ఇచ్చే వాళ్లే

సమస్తాన్నీ సమాజానికి

సమర్పించేది వాళ్లే

బ్రిడ్జ్ (వ్యంగ్యంగా):

పెద్దమనుషుల ముసుగుల్లో

నాటకాలు వాళ్లే

కాలాన్ని బట్టి మాటలు

మార్చే మాయలు వాళ్లే

మోసాలు చేసే చేతులే

నిందలు మోపేది వాళ్లే

దుష్ట చతుష్టయాలుగా

మారిపోయే వాళ్లే

క్లైమాక్స్ పల్లవి:

వాళ్లే… వాళ్లే… వాళ్లే…

వ్యవస్థ నడిపే నరాలు వాళ్లే

వాళ్లే… వాళ్లే… వాళ్లే…

రేపటిని మార్చే జనాలు వాళ్లే

వాళ్లే… వాళ్లే… వాళ్లే…

👉

****

భావకావ్యం 🙏వేంకటేశాయ నమః

డప్పు వాయిస్తూ ఉన్న బాలిక నృత్యం అనే చిత్రానికి 

🎶 పల్లవి

ఓర్పు నాట్యమై పలికేలా డప్పు మ్రోగే వేళ

నేర్పు శబ్దమై నడిచేలా జీవన రాగమేలా

ఓర్పు గాను… ఓర్పు గాను…వేంకటేశాయ నమః

నృత్యమొచ్చే కోకిలలా 🎵

1️⃣ చరణం

ఓర్పు చేత మనసు మార్పు గుణమై వెలుగగా

ఓర్పు నేర్పులుండ కూర్చె జీవన బాటగా

అడుగు అడుగున లయ కదిలే ఆడుగల బాలిక

డప్పు తాళం తోడుగా దైవమే సాక్షికా..వేంకటేశాయ నమః

(పల్లవి)

2️⃣ చరణం

స్నేహమన్నదేను చేయూత నిచ్చు బంధమై

స్వేచ్ఛతోనే వికసించు సౌఖ్య సౌరభమై

చేయి చేయి కలిపి నడిచే చిట్టి పాదముల

నృత్యమందు జీవితం నవ్వు నీడలేలా..వేంకటేశాయ నమః

(పల్లవి)

3️⃣ చరణం

తప్పు చేసినవానికి తలవంపు నీతియై

తప్పు కప్పితే ముప్పు దారి మూసివేయునై

తప్పు లేనిచోట తలవంచని ధైర్యమై

డప్పు ధ్వనిలో ధర్మం దడదడ మ్రోగునై..వేంకటేశాయ నమః

(పల్లవి)

4️⃣ చరణం

ఎండలోన వెన్నెలకళ పండునట్లు నే

కష్టమందు హాయిగా ఓర్పు నిలుచునే

శృతి లయలే సృష్టి ధర్మమని తెలిపేలా

బాలిక నృత్యమే జీవ గీతమై వెలగాలా..వేంకటేశాయ నమః

(పల్లవి)

5️⃣ చరణం

కలిమి నిలవదెన్నడూ కాలపు మాయలో

ధర్మముంటే దైవమే దారి చూపునో

డప్పు తాళం కాలగమన సత్యమై పలికే

నృత్య రూపమందు నీతి నిలిచేలా మెరయే..వేంకటేశాయ నమః

గోవిందా.. గోవిందా గోవిందా...వేంకటేశాయ నమః

(పల్లవి)

🌼

*****

సూర్యస్తుతి – సినిమా పాట

పల్లవి

ఆర్యవై వెలిగే అరుణోదయమా

అంధకారాన్ని చీల్చే ఆశ కిరణమా

సౌర్యమై నిలిచే సూర్యదేవా

నీ నామమే మాకు జీవన శ్వాసా

సూర్యదేవా… సూర్యదేవా…

శుభము శుభము నీకు దేవా 🙏

1️⃣ చరణం

కశ్యపాత్మజా కమలబంధూ

కాలచక్రానికి నీవే సింధూ

చలి వణికిన నేలకి తాపమై

కాంతి కౌగిలిలో కదిలావు నీవై

మంచు తెరలు తొలగించగా

మనసులలో వెలుగు నిండగా

విశ్వపూజిత వినుమయ్యా

మా ప్రార్థన నీడయ్యా

(పల్లవి)

🎶 చిన్న ఇంటర్ల్యూడ్ (వీణ + ఫ్లూట్)

సూర్యా… సూర్యా…

జయహో సూర్యా…

2️⃣ చరణం

హనుమంతునికి విద్య నిచ్చిన

ఆది దేవా నీవే సాక్షి

మనసు రంజిల్ల చేసే రూపం

మంగళమే నీ ప్రతి కిరణం

నీ దర్శన భాగ్యమొందితే

నిఖిల జనుల హృదయం నవ్వితే

సమయపాలక నీవయ్యా

జీవన గీతం నీవయ్యా

(పల్లవి)

3️⃣ చరణం (హీరో విజన్ / మాంటేజ్)

ఎండలో వెన్నెల సృష్టించగల

ధర్మ తేజం నీలో వెలుగుల

కలిమి కాదు శాశ్వతమని

కాలమే నీవే చెప్పినది

నీడగా నడిచే నీ సఖ్యత

నడుపుతుంది మాకు జీవితం

జీవనాధార మీవెగా

జీవులందరి శక్తివిగా

(పల్లవి)

🎵 బ్రిడ్జ్ (కోరస్)

సూర్యా… సూర్యా…

కాలానికి కాపలా

సూర్యా… సూర్యా…

ధర్మానికి దీపమా

4️⃣ చరణం (క్లైమాక్స్ ఫీల్)

కదలిరావయ్య కరుణతో

కావుమమ్ము నీ చూపుతో

వదలలేము నిన్నెప్పుడూ

నీవే మాకు దారి దేవుడూ

పదము తప్పక నడిపించే

పాఠ్య దేవా ప్రాణదీపా

ప్రతి ఉదయం నీ నామమే

ప్రతి మనసుకు ఆరాధ్యమే

(పల్లవి – గ్రాండ్ రిపీట్)

****

******

మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ 

🙌ఆశీర్వచనం🙌

అమ్మ కడుపు చల్లగా

అత్త కడుపు చల్లగా

మార్కండేయుడంత ఆయుష్షు కలిగి

పార్వతీదేవంత ఐదవతనం కలిగి

నూలులేని బట్టలు కట్టి

లెక్కలేనన్ని నగలు పెట్టుకుని

లెక్కలేనంత ఐశ్వర్యంతో

కుమారుల తల్లివై

మనవల మందవై

దీర్ఘాయుష్షు కలిగి

గౌరీపార్వతంత ఐదవతనంతో

బ్రహ్మపెళ్ళంత ఐదవతనంతో

సూర్యనారాయణ మూర్తంత ఆరోగ్యంతో

అగ్నిదేవుడంత ఆయుర్దాయంతో

యమధర్మరాజంత ధర్మబుద్ధితో

విష్ణుమూర్తివంటి కొడుకులతో

లక్ష్మీదేవంటి కోడళ్ళతో

సాంబశివుని వంటి అల్లుళ్ళతో

పార్వతీదేవంతటి కూతుళ్ళతో

సిరిసంపదలతో తులతూగుతూ

నారదుని వంటి భక్తితో

భూదేవంతటి ఓర్పు కలిగి

ఇన్నీ ఉన్నాయని గర్వం లేకుండా

కళ్ళు నెత్తికెళ్ళకుండా

అంతులేని విద్యతో

లెక్కలేనంత సంపాదనతో

శీఘ్రమే వడక పెళ్ళి కొడుకువై

శీఘ్రమే పెళ్లి కూతురువై

మంచిముహూర్తాన స్నాతకం పీటలమీద కూర్చొని

మంచి  మంచి ముహూర్తాలలో  అనేకానే శుభకార్యాలు చేసుకుంటూ

ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాలతో నిత్యకళ్యాణం పచ్చతోరణాలతో నీ ఇల్లు వైభవోపేతంగా విలసిల్లుచూ సుఖసంతోషాలతో నిండు నూరెళ్ళు వర్ధిల్లాలి.

🙌శుభంభూయాత్🙌

పిల్లలను ఈవిధంగా ఆశీర్వదించండి. కంఠస్థం చేయండి. వివాహ సమయంలో, పుట్టినరోజులప్పుడు కాసేపు ఇలా ఆశీర్వదిస్తే పిల్లలు ఆనందపడతారు.

మల్లాప్రగడం వారి భావగీతం.. ప్రాంజలి ప్రభ

18-12-2025

పల్లవి

నెరిగి గుణాభిమానమున నీడలై యశస్సు వెలుగున్

తన్మయ తత్త్వము దారి చూపు జీవన గమనమున్

నిత్య సత్యము ధర్మమై నిలిచె విద్య విశ్వమున్

దివ్య భావమై చిత్తమున వెలుగె నేస్త జీవమున్

చరణం – 1

కరుణయే గమ్యమై నడిపె కాలపు మార్గమున్

ఐక్యత ధైర్యమై దాహమై తత్వ మూలమున్

మాయ తీరే పాఠమిదే సృష్టి ధర్మమున్

బరువులు వదలి చూడగ బంధమూ బాధ్యతే యగున్

పల్లవి (పునరావృతం)

నెరిగి గుణాభిమానమున నీడలై యశస్సు వెలుగున్

తన్మయ తత్త్వము దారి చూపు జీవన గమనమున్

చరణం – 2

విశ్వమందున గల అన్నిటి యందున అంశమై తానే

విరివిగా విస్తరించు హరి విశ్వ ప్రవర్ధనుడైనే

త్రైగుణములకతీతుడై అనుబంధముల లేనివాడే

సృష్ట్యముల దోచు రీతిలో విలక్షణుడై నిలిచే

ముగింపు (సంక్షేప పల్లవి)

ఏకత్వ భావమై హృదయమున నిత్య నాదమున్

సత్య ధర్మ కరుణలే పాటగా జీవనమున్

******

🎶 సరస్వతీ గీతం 🎶

పల్లవి:

చ సరస్వతీ… నా సరస్వతీ

జ్ఞానవీణా వాణీ దేవతే సరస్వతీ

చ సరస్వతీ… నా సరస్వతీ

విద్య వెలుగు నింపు తల్లివే సరస్వతీ

చరణం:

కర కమలంబులందు కచ్ఛపి పుస్తకమూ,

కీర యక్షమాల ధరించు కరుణామయీ

లలాటమున శోభించు బొట్టువై వెలుగుచూ,

మురియుచు నాట్యమాడు మంగళ రూపిణీ

నల్వజిహ్వపై నిత్యము నాదము పొంగగా,

ప్రమోదమనంబున పలుకు వాణీ

కరములు జేర్చి ఒక్కటిగ గావగ కోరెదన్,

కరుణ చూపమ్మా నా సరస్వతీ

పల్లవి (రిపీట్):

చ సరస్వతీ… నా సరస్వతీ

జ్ఞానవీణా వాణీ దేవతే సరస్వతీ

*****

*****

ఆధునిక భావగీతం 

🎶 కోరస్ :

తలెత్తి చూడు… స్క్రీన్ బయట

నీ కోసం ఆకాశం పిలుస్తోంది

లైక్స్ కాదు… లైఫ్ కావాలి

నీ హృదయం నీతోనే ఉంది

స్క్రోల్ ఆపు… శ్వాస తీసుకో

నిజమైన క్షణం ఇదే

రీల్ కాదు… రియల్ జీవితం

బయటే ఉంది… బయటే…

(Repeat with chorus hum / clap beat)

ఓ ఓ ఓ… తలెత్తి చూడు

ఓ ఓ ఓ… లైఫ్ నీదే

ఓ ఓ ఓ… స్క్రీన్ దాటి

🎵 “స్క్రీన్ బయట జీవితం” 🎵

పల్లవి :

ఈ ఫోటో ఒక్కటే చాలూ…

నిజం చెప్పే నిశ్శబ్ద గళం

బోగీ నిండా మనుషులున్నా

మనసులన్నీ ఒంటరిగా… ఒంటరిగా…

తలలు వంగిన భక్తి కాదు

స్క్రీన్ ముందు బానిసత్వం

ఫోన్ చేతిలో ఉన్నంత వరకూ

మనిషి మనిషిగానే లేడు…

చరణం – 1 :

యువకుల చేతుల్లో ఫోన్ కాదు

బంధించబడ్డ భవిష్యత్తు

సమయం శక్తి ఆలోచనలు

స్క్రోల్‌లో కరిగే నిజాలు

నవ్వు ఎమోజీ అయిపోయింది

బాధ స్టేటస్‌గా మారింది

ప్రేమ రీల్‌లో ఇరుక్కుంది

జీవితం స్క్రోల్‌గా జారింది

పల్లవి (రిపీట్) :

ఈ ఫోటో ఒక్కటే చాలూ…

నిజం చెప్పే నిశ్శబ్ద గళం

బోగీ నిండా మనుషులున్నా

మనసులన్నీ ఒంటరిగా…

చరణం – 2 :

మాట్లాడాల్సిన చోట టైపింగ్

అనుభవించాల్సిన చోట రికార్డింగ్

జీవించాల్సిన వేళలో

చూస్తూ బ్రతికే నాటకం

ఇది ప్రమాదం కాదు సోదరా

ఇది మహా వినాశనం

ఫోన్ నీ చేతిలో కాదు

నీ తలలోకి ఎక్కిన క్షణం

బ్రిడ్జ్ :

స్క్రీన్ బయట ఆకాశముంది

నోటిఫికేషన్ లేని ప్రశాంతత

లైక్స్ లేని ఆత్మగౌరవం

వైఫై లేకుండానే పని చేసే మనసు

చరణం – 3 :

రీల్ కాదు… రియల్ జీవితం

చేతిలోనే జారిపోతుంటే

రేపు యువత గడిచిందని

ఏ నోటిఫికేషన్ రాదు

పశ్చాత్తాపమే మిగులుతుంది

చూపు పైకెత్తి చూడు

మొబైల్‌లో కాదు సోదరా

బయటే అసలు లైఫ్ ఉంది

ముగింపు (పల్లవి – స్లో) :

ఫోన్‌ని వాడు… జీవితం కాదు

స్క్రీన్‌ని చూడు… ప్రపంచం కాదు

తలెత్తి చూడు మనిషీ

నీ జీవితమే నీది… నీదే…

*****

కొత్త సంవత్సరం మేలుకొలుపు పాట

🎵 రేపటి మన సమాజం పిలుస్తోంది 🎵

(భావగీతం)

పల్లవి

రేపటి మన సమాజం పిలుస్తోంది… 🤝

నడక నేర్చుకోమని నినదిస్తోంది…

ఆలోచన వెలుగై ముందుకు రావాలని

మనిషిగా నిలవమని కోరుతోంది…

రేపటి మన సమాజం పిలుస్తోంది

చేయి చేయి కలపమని చెబుతోంది…

చరణం – 1

ఆలోచన లేక నిలిచిపోయిన అడుగులు

కాలం ముందుకు సాగే దారిని మరిచిన మనసులు

అనుభవమే బోధగా మారిన క్షణమున

రేపటిని చూసే కన్ను కావాలి నిత్యమున

తనను తాను విప్పుకొని

“నేనూ ఉన్నాను” అని పలుకుతూ

సమాజం కోసం తన వంతు

సహకారమై నిలవాలి…

(పల్లవి)

చరణం – 2

పచ్చదనం కోసం ఓ అడుగు

పరిశుభ్రత కోసం ఓ శ్రమ

అంకిత భావమై శ్రమదానమై

మానవత్వమే మన ధర్మం

లోకమంతా ఒకరికొకరు తోడై

అంతటా ఆదర్శంగా నిలవాలి

నీరు లేక గాలి లేక

జీవితమే లేదని గుర్తించాలి

(పల్లవి)

చరణం – 3

కాలుష్యపు కోరల నుంచి విముక్తికై

నడుం గట్టి ముందుకు సాగుదాం

భావి తరాల మనుగడ కోసం

మంచిని నిలబెట్టే దీపమవుదాం

అహాల అంతరాలు విడిచి

భేదాలను దాటి ముందుకు

మనిషిలా మనిషి కోసం

మనిషిగానే నిలబడదాం

(పల్లవి)

చరణం – 4

చుట్టుకున్న తీగలు ఎన్నైనా

అడ్డుగ నిలిచిన కంచెలెన్నైనా

ఆలోచన మెదిలితే చాలు

అడుగులు తానే కదులుతాయి

అందరమైతేనే సుందర జీవితం

అంతా ఒక్కటేనని తెలుసుకొని

నిన్ను నీవు నిలువుగా నిలుపుకుంటూ

రేపటి తరం పిలుపు విందాం

(పల్లవి – చివరి సారి)

ముగింపు (స్వరాంతం)

అదిగో… పిలుస్తోంది భావి భారతం

ఇంకెందుకు సందేహం మన మనసులో

మానవత్వమే మహోన్నతమై

ప్రతి గుండె చప్పుడులో వెలుగవ్వాలి…

రేపటి మన సమాజం పిలుస్తోంది… 🤝

*†*

*****

పల్లవి

రంగబుజంగలింగ శివా

రంగమనంగరంగ శివా

జంగమ తుంగ భంగ యోగాంగ

సంగ వంగ గంగ శివా

చరణం – 1

జటలలో జలజల గంగాధారా

నీలకంఠ నిర్గుణ నిరాకారా

చరాచర జగదాధారమగు

లింగరూప శివ శంకరా

పల్లవి

రంగబుజంగలింగ శివా

రంగమనంగరంగ శివా

జంగమ తుంగ భంగ యోగాంగ

సంగ వంగ గంగ శివా

చరణం – 2

అనంగ మదమును భంగము చేసిన

వైరాగ్య దీపము వెలిగించిన

యోగి హృదయ లయమున నిలిచిన

యోగేశ్వర శివ శంభో

మధ్య భాగం (తాండవ లయ)

డమడమ డమరుక నాదములో

భవభయ భంగము క్షణములో

కాలమే వణికె తాండవమున

నాదమే నీవు నీలకంఠా

క్లైమాక్స్ పల్లవి

రంగబుజంగలింగ శివా

రంగమనంగరంగ శివా

జంగమ తుంగ భంగ యోగాంగ

సంగ వంగ గంగ శివా

శివా… శివా… శివ శంకరా

*****

*****

అష్టపదులు

చూడు చూడు చూపుల కళలు 

 చూడు యవ్వన వయ్యారాలు 

 చూడు సొగసు సింగారాలు

 చూడు హావభావ  విన్యాసాలు

నీవే నా నయనముల నీలిమి యయ్యావు

నీవే నా హృదయమున నిత్యము నిలిచావు

నీవే నా శ్వాసలలో నాదము నయ్యావు

నీవే నా మౌనమున మాటగ మారావు

చూడు నాలో కదలిక శృంగారాలు 

 చూడు కుచకుంభాల కదలికలు 

 చూడు నాలో పెదవి విరుపులు 

 చూడు నాలో కనులు కదలికలు

*****

నీవే నా దారి నడిపే దీపమయ్యావు

నీవే నా భారము మోసే బలమయ్యావు

నీవే నా జన్మ ఫలమై జతచేరావు

నీవే నా మోక్షముగా మదిలో నిలిచావు

నీవే నా సేవకు నిన్నును తాకక వచ్చితి
నీవే నా భావన దేనికి చెప్పెద నచ్చితి
నీవే నా కావగ సందడి వెల్లువ చెప్పితి
నీవే నా చేవర మీగడ తాకిడి మెచ్చితి

నీవే నా తావగ తీరున నుండెద నొప్పితి
నీవే నా పావని లక్ష్యము నీడగ పొంచితి
నీవే నా గోవధ తప్పని చెప్పెద కాంచితి
నీవే నా జావని పల్కుల నమ్మెద సంచితి

🌼 భావం
నీవే నా సేవకు ఆశ్రయం;
నిన్ను నిజంగా తాకని సేవకు అర్థమే లేదు.
నా హృదయంలో పుట్టిన భావాన్ని
నీకు చెప్పడమే నాకు తృప్తి.
అంతరంగంలో పొంగిన సందడి
నిన్ను తాకిన స్పర్శగా మారినప్పుడే సార్థకం.
జీవిత తీరంలో నిలిచే బలమూ నీవే,
పవిత్ర లక్ష్యానికి నీడవై నడిపించేవాడివి నీవే.
అధర్మం ఎదురైనప్పుడు
తప్పని అని చెప్పే ధైర్యం నీవే.
చావు లేని సత్యవాక్యాలపై
అచంచల విశ్వాసం నాకిచ్చింది కూడా నీవే.
*****

*****

******

🎶 పాట : “నీతి మాట నాన్న”

పల్లవి

తప్పులు చేస్తూ ఉంటే తిప్పలు తప్పవు నాన్న

మోసాలు చేస్తూ ఉంటే మొట్టికాయలు తప్పవు నాన్న

జీవిత బాటలో ఇది సత్యమురా నాన్న

నీతి తప్పిన నడకకు నష్టం తప్పదు నాన్న

చరణం – 1

ఆగడాలు చేస్తూ ఉంటే ఆప్యాయత తగ్గును నాన్న

అవరోధాలు చేశావంటే అడుక్కు తినాలి నాన్న

మనసు గట్టి చేసుకుంటే మార్గమొకటే నాన్న

మంచి నడకే మనిషికి మంగళమురా నాన్న

చరణం – 2

దోపిడీ చేస్తున్నావంటే దోబూచి బతికే నాన్న

చెడుతిరుగుతున్నావంటే చెడుగుడు ఆటే నాన్న

నిజమును విడిచిపెడితే నీడ కూడా దూరం నాన్న

సత్యమే తోడుంటే సాయం తప్పదు నాన్న

చరణం – 3

అల్పబుద్ధిగా మారావంటే ఆనందం శూన్యం నాన్న

వంచన మార్గం చేయాలంటే వాక్‌శుద్ధి కావాలి నాన్న

మాటకు చేతకు ఒకటే మానవ ధర్మం నాన్న

నీతి నడకే నీకు నిజమైన బలము నాన్న

******

*****

పల్లవి

వచ్చేది ఏది… పోయేది ఏది… ఉండేది ఏది చెప్పవే ఓ మనసా

భూమి ఆగదు… కాలం ఆగదు…

జీవ పుట్టుక మరణాలు ఆగవు ఎందుకో మనసా

వచ్చేది ఏది… పోయేది ఏది… ఉండేది ఏది చెప్పవే ఓ మనసా

చరణం – 1

నిన్ను మెచ్చేటివారు… నన్ను ముంచేటివారు

చెప్పకుండానే తోచేటి వారు ఉన్నారు ఎందుకో మనసా

కన్నవారు కాచారని… ఉన్నవారు తోచారని

లేని వారి కోసం వెంపరలాడుతున్నారు ఎందుకో మనసా

పల్లవి (రిపీట్)

వచ్చేది ఏది… పోయేది ఏది… ఉండేది ఏది చెప్పవే ఓ మనసా

భూమి ఆగదు… కాలం ఆగదు…

జీవ పుట్టుక మరణాలు ఆగవు ఎందుకో మనసా

చరణం – 2

ప్రేమ చెప్పి రాదు… మర్యాద చెప్పి పోదు

ప్రతిష్ట చెప్పి పెరగదు ఎందుకో మనసా

విజ్ఞానం విజ్ఞతతో… అజ్ఞానం అన్యాయముతో

హరించిపోవు జీవితం యేల మనసా

బ్రిడ్జ్ (మధ్య భాగం)

బంధం… బంధుత్వ బానిస

విశ్లేషణ లేని జీవన రేసు

వచ్చి పోయేవి కావు ఇవన్నీ

అయినా మోసుకుంటామెందుకో మనసా

చరణం – 3

కాలం తిరుగుతుంది… కర్మం తిరుగుతోంది

కర్త మాత్రమే కనికరం లేనివాడై మారెందుకో మనసా

నిజం అడుగుతోంది… నిశ్శబ్దం ఏడుస్తోంది

జీవితం ప్రశ్నగా మిగిలే యేల మనసా

పల్లవి (క్లైమాక్స్)

వచ్చేది ఏది… పోయేది ఏది…

ఉండేది ఏది చెప్పవే ఓ మనసా

భూమి ఆగదు… కాలం ఆగదు…

జీవ పుట్టుక మరణాలు ఆగవు ఎందుకో మనసా

👉

 ధనుర్మాస సందర్భముగా  ప్రాంజలి ప్రభ

🌼 తిరుప్పావై – 6వ రోజు (పాటరూపం )

పల్లవి :

మునులు యోగులు మననమున నునుచుకొనియు

మెల్లగా లేచి “హరి” యను మేటి నామమున

నిదుర విడిచి మేలుకొన జేసిరే

తగిన మననోము నోమమున దరలిరే

చరణం – 1 :

ముందు లేచినట్టి సకల సుందరాంగులై

ముగ్ధ మందయాన నిటుల నిదుర మలుపులై

పక్షిజాలమెల్ల దిశల పాఠ్య వీక్షణమై

కూతలిడుచు గూళ్లలోన గోలలాయెనే

చరణం – 2 :

వదలె పంకజాక్షు సేవ జ్ఞప్తి పర్చుటై

దెలుపు తెల్ల శంఖ పిలుపు తీరు కర్ణమై

సరణి జొరద బాల లేచిరా నందబాలుడై

బూతన చను బాలు ద్రావి యముని పాలులై

చరణం – 3 :

రక్కసుండు బండి రూపు నుక్కు మిగిలి రాగమై

సంధులొక్క మొగిని వ్రక్క ద్రొక్కె ముదమున

మునులు యోగిజనులు నీట మునిగి వేడ్కగా

“హరి” యను నాదమెల్ల వినగరాదటే

చరణం – 4 :

మెల్ల మెల్ల నుల్ల మల్ల బల్లవించి చెల్లనే

సంతసిల్లి లేచిరార సంబరంబు మళ్ళియే

ముగింపు (ఆహ్వానం) :

అంతమంది గొంతుల శబ్దమధికమయ్యెనే

మా చెవులసోక వచ్చాము మగువలారా!

కనుక మీరును వింటిరి గాన లేచి

స్నానమాచరించి వచ్చి చక్కగాను

వ్రతము చేయుదమిక రండి భక్తితోడ

*****

సప్తపది - 6

సప్తపదులను ముద్దుపళని వ్రాసినదా లేక 

ఆమె గురువుగారు శ్రీనివాసులు వ్రాసిరా అను ప్రశ్న ఒకటి ఉన్నది. 

కాని మనకు దొఱకిన సప్తపదులు ముద్దుపళని

దనియే భావిస్తున్నారు. 

అసలు సప్తపదులు అంటే ఏమిటి? 

ఏడు పాదములున్న ఏ పద్యమైనా సప్తపదియే.

కావున ఈ సప్తపదులకు కూడ ఏడు పాదాలు ఉన్నాయి.

ముద్దుపళని సప్తపదులు త్ర్యస్రగతికి చెందినవి,

అనగా మూడు మాత్రలతో నిండినవి. 

ఎక్కువగా గ-ల,న-గణములు ఉన్నా 

అక్కడక్కడ ల-గములు కూడ ఉన్నాయి.

నాలుగేసి గణములకు యతియో లేక ప్రాసయతియో ఉండాలి.

ప్రాస ఐచ్ఛికము. 

కన్నడములోని భోగషట్పదికి ఇట్టి గణాలు ఉన్నాయి.

భోగషట్పదికి ఆఱు పాదాలు. 

మొదటి మూడు పాదములవలె చివరి మూడు పాదాలు. 

మొదటి మూడు పాదాలలో- 

మొదటి రెండు పాదాలకు 12 మాత్రలు, 

మూడవ పాదమునకు 20 మాత్రలు.

పద్యము మొత్తములో 88 మాత్రలు (అష్తకోత్తరాష్టదశకము).

ప్రాస నియతము.----నాగవర్మ చందోంబుధినుండి లక్షణాలు-

మున్ని నంఘ్రిగళిగె మాత్రె

పన్నెరడు విరాజిసువుదు

చన్నె మేలణాడిగె మాత్రె పత్తుమెరడు

సన్నిసల్కె భోగదాఱు

చెన్నపదగళొందు గూడి

సన్నుతాంగి అష్టకోత్తరాష్టదశక కేళ్

సప్తపది - 6

ముందు లేచినట్టి సకల సుందరాంగు లొక్క ముగ్ధ

మందయాన నిటుల నిదుర మలుప వచ్చిరే

పక్షిజాల మెల్ల దెసల వీక్షణములు గొలిపి వేగ

కుక్షులకయి కూతలిడుచు గూళ్ళు వదలెనే

పంకజాక్షు సేవ జ్ఞప్తిపఱచుకొఱకు దెలుపు తెల్ల

సంకు పిలుపు నీదు కర్ణ సరణి జొరదటే

బాల లేచిరావె నందబాలుడు దా బూతన చను

బాలు ద్రావి దాని యముని పాలు చేసెనే

రక్కసుండు బండి రూపు నుక్కు మిగిలి రాగ సంధు

లొక్క మొగిని వ్రక్కలుగా ద్రొక్కె ముదముగా

మునులు యోగిజనులు నీట మునిగి వేడ్క హరీ హరీ

యనెడు నాద మినుమడించె వినగరాదటే

మెల్ల మెల్ల నుల్ల మల్ల బల్లవించి చెల్ల సంత-

సిల్లి లేచినార మిటుల మళ్ళి లేగదే

[ veerarajua: తిరుప్పావు. 6 వ దినము 

"శ్రీ ద్రవిడాంధ్ర తిరుప్పావు" తెలుగుసీస పద్య సమర్పణ.

ఆ౦డాళు శ్రీ. తి. కం. తిరువేంగడాచార్యులు వారి సౌజన్యముతో 

సీ. పులుగులు. గలకలc బలుకుచు నేcగెడి, 

గరుడ వాహాలయగర్భమునను 

సితశంఖరావంబు చెవిcబడలేదటే 

లేచిరమ్మా పిల్ల! లేచిరమ్ము. 

పూతనాస్తనవిషపూరము బీలిచి, 

కాలను బండిని గూలcదన్ని, 

క్షీరవారాశిలో శేషశయ్యనుంబండు  

లోకబీజమును ముల్లోకములను 

గీ. మునులు యోగులు మననుల నునుచుకొనియు 

మెల్లగాలేచి  “హరి” యను మేటియఱపు 

నామదినిదూరి మేలుకొనంగcజేసె 

తగిన మననోము నోమంగc దరలిరండు. 6

****

" ధనుర్మాస సందర్భముగా  

శ్రీ. జెజ్జాల కృష్ణ మోహన రావు గారి సౌజన్యముతో "

సప్తపది - 7

వైష్ణవ దేవాలయాలలోని నందవనములను 

ఆండాళ్ నందవనమని కొందఱు పిలుతురు. 

ఆడువారు ఒక విధమైన కొప్పును ధరింతురు. 

దీనికి ఆండాళ్ కొండై అని పేరు. 

ఇట్టి ముడిని వివాహవేళలో వధువు తలపై చూడుట వాడుక.

సప్తపది - 7

విరివిమీఱ హరిని గలయ నెఱిగి మఱచి కను మొగడ్చు

సరసిజాక్షి నిదుర లేప సఖులు వచ్చిరే

కుటిల నీలకుంత లొకతె చటులసూక్తి పటిమ బల్కు

నటన దెలియకుండ నొక్క నాతి పలికెనే

కీచుకీచు మనుచు బక్షు లేచి లేచి కూయుచుండె

లేచిరావె పెరుగు తరువదోచె మిన్నునే

గల్లుగల్లు మనెడి వగల కలరవంబు దెల్ల దమ్మి-

కనులవానిమీది పాట గలసి మ్రోసెనే

వినగబడదె వెఱ్ఱిపిల్ల విడిచి నిన్ను వెడలలేక

కనుగొనంగనున్న మమ్ము గనవె నాయికా

హరి దయాభిపరవశుండు పరు డటన్న మొరలు చెప్పి

దరికిరాగ నిదుర చెందదగునె నాయికా

తేజమొప్ప గన్నువిప్పి తెప్పరిల్లి లేచివచ్చి

రాజసమున దలుపు దీయరావె నాయికా

[

 తిరుప్పావు. 7 వ దినము 

"శ్రీ ద్రవిడాంధ్ర తిరుప్పావు" తెలుగుసీస పద్య సమర్పణ.

ఆ౦డాళు శ్రీ. తి. కం. తిరువేంగడాచార్యులు వారి సౌజన్యముతో 

సీ॥ కీచుకీచని యెందు నేచినగుంపులై 

కూసెడుపులుcగులకూcత వినవె? 

పిచ్చిపిల్లా! గాజు లిచ్చ  గల్గలలాడc

సారె కాసారప్రసారములను 

గోపికల్ తఱువంగ ఘూర్ణిల్లు ఘుమఘుమ 

ధ్వనియేని యింతకు వినcగలేదె? 

నారీమణీ! యీడ నారాయణుండగు 

కేశవు మేము భక్తిమెయిcబాడ 

గీ. వినియె శయనించితో తెలివిగలదాన? 

తలుపుతీయుము తీయుము త్వరితముగను,

వాకిటను మమ్మునిలుపcగా బాగెనీకు? 

తగిన మననోము నోమంగc. తరలిరండు. 7

: 🌹 తిరుప్పావై – ఏడవ రోజు : సరళ పాట 🌹

రా సఖీ రా లేవమ్మా,

మా నాయకురాలవమ్మా

విశ్వమంతా నిండిన వాడు

కృష్ణుడని తెలిసమ్మా

కేశిని సంహరించిన

ధీరుడే మన దైవం

తృష్ణ తీర్చే కరుణామూర్తి

ఆయనే మన జీవం

పక్షులు పాడే వేళయిదే

పల్లె అంతా మేలుకొనే

పిల్లల నవ్వుల సందడిలో

పూజ వేళ పిలుపులే

సౌజన్య రూపుడొచ్చాడు

సమ్మోహనుడై నిలిచాడు

రాజులకే రాజైన వాడు

రక్షకుడై చేరాడు

తలుపు తీయి చెల్లెలమ్మా

దర్శనం ఇయ్యుమమ్మా

కారుణ్యమూర్తి ఎదుటే

కాలం వృథా చేయవమ్మా

రాగాలతో పాడుదాం

లీలల్ని చూద్దాం

నిన్ను విడిచి పోలేమమ్మా

నోము నేడు చేద్దాం

పద్మనేత్రుని పాట విన్నావా

పద్మాక్షి లేవమ్మా

నిద్ర వదిలి మాతో కలిసి

భక్తి దారిలో రావమ్మా

🙏🏼

ఆండాళ్ కీళ్వానం వెళ్ళెన్రు – 7వ పాశురం నేపథ్యాన్ని పాట 

🎶 పల్లవి

తూర్పు తెల్లవారే వేళ… తోటి వారమా రండిరా

భక్తి కుతూహలముతో… స్వామి ద్వారమా చేరిరా

నోరార కీర్తించగా… నిత్యశుద్ధి కలుగునా

ఆండాళమ్మ చెప్పిన మార్గమే మనకు రక్షణా

🎵 చరణం – 1

పాలిచ్చు గేదెలు తలుపులు విడిచినివై

పచ్చిక మేయుటకై పొలముల చేరినివై

తోటి వారిని విడువక కలుపుకొని నడిచే

నిన్ను పిలువగా నీవాకిట చేరితివై

కుతూహలము కలిగి భక్తి మదిలో పొంగగా

ప్రేమ పూరిత పిలుపే ప్రభువు చెంత చేర్చగా

🎵 చరణం – 2

తల్లీ… కేశియను రాక్షసుడు గుర్రమై రాగా

అవలీలగా సంహరించిన కరుణా మూర్తిగా

చాణూర ముష్టకులను మట్టుపెట్టిన వీరా

నిత్యసూరుల కధిపుడైన నారాయణా

వీణాది వాద్యములతో వేద ఘోషమై

స్తుతి చేస్తే పాపములన్నియు పోవునై

🎵 చరణం – 3

ఎంత వింత కాంతలంత కంత సంతనంతగా

కింత యనుచు శాంతి నెంత చిత్తమందు సంతగా

అంత ముద్దు భక్తి చాలు పాఠమవ్వ రీతిగా

జింత చేసి మనల గరుణ చెలగి పోక రండిరా

🌸 ముగింపు (పునః పల్లవి)

తూర్పు తెల్లవారే వేళ… తోటి వారమా రండిరా

ఆండాళమ్మ చూపిన మార్గమే

మన జన్మ ధన్యమయ్యే దారిరా 🙏

[ " ధనుర్మాస సందర్భముగా  

శ్రీ. జెజ్జాల కృష్ణ మోహన రావు గారి సౌజన్యముతో "

సప్తపది - 8

ఆండాళ్ను చూడిక్కొడుత్త నాంచారు అనుట వాడుక.

అనగా (పూలను) ధరించి ఇచ్చిన యువతి అని అర్థము.

క్రింద ఒక అన్నమాచార్యుల కీర్తన-

చూడరమ్మ సతులాల సోబాన పాడరమ్మ

కూడున్నది పతి జూడికుడుత నాచారి - పల్లవి

శ్రీమహాలకష్మి(క్ష్మి??)యట సింగారాల కేమరుదు

కాముని తల్లియట చక్కదనాల కేమరుదు

సోముని తోబుట్టువట సొంపుగళ కేమరుదు`

కోమలాంగి యీ చూడికుడుత నాచారి - చూడరమ్మ

కలశాబ్ధి కూతురట గంభీరాల కేమరుదు

తలప లోకమాతయట దయ మరి యేమరుదు

జలజనివాసియట చల్లదన మేమరుదు

కొలది మీర యీ చూడికుడుత నాచారి - చూడరమ్మ

అమరవందితయట అట్టె మహి మేమరుదు

అమృతము చుట్తమట ఆనందాల కేమరుదు

తమితో శ్రీవేంకటేశు దానె వచ్చి పెండ్లాడె

కొమెరవయసు చూడికుడుత నాచారి - చూడరమ్మ

సప్తపది - 8

బాలలెల్ల నందగోప బాలునకును వలపు గొలుపు

లీల గలిగినట్టి సఖిని లేపవచ్చిరే

ఇదిగొ తూర్పు తెల్లవాఱె నదిగొ బఱ్ఱెలెల్ల మెల్ల

బొదలె మళ్ళలోని మంచు పూరి మేయగా

నిన్ను లేపకుండ మున్న కన్నె లార్తితోడ నేగి

నున్న మాట విన్నవించి నిన్ను లేపగా

వచ్చినార మనుచు మమ్ము మెచ్చి ముదము హెచ్చినట్టి

మచ్చెకంటిమిన్న లేచి మముల గలయవే

మల్లవరుల యుల్ల మెల్ల బెల్లగిల్ల కొల్లలాడి

వెల్లివిరిసి యుల్లసిల్లు విష్ణుమూర్తివే

పాడుకొనుచు నేగి చిగురు టీడువచ్చు నడుగు దమ్మి

జోడు సోక మ్రొక్కి సరగ వేడుకొంటిమా

ఎంత వింత కాంత లంతకంత కంత కింత యనుచు

జింతచేసి మనల గరుణ చెలగి ప్రోచునే

[

: తిరుప్పావు. 8 వ దినము 

"శ్రీ ద్రవిడాంధ్ర తిరుప్పావు" తెలుగుసీస పద్య సమర్పణ.

ఆ౦డాళు శ్రీ. తి. కం. తిరువేంగడాచార్యులు వారి సౌజన్యముతో 

సీ॥ తూర్పు వెల్వెలcబారె, నేర్చున నెనుములు 

లేcతపచ్చిక మేయ లేచిపోయె, 

నీవొక్కతెవుదప్ప నెల్లపిల్లల మేము 

పోcబోవువారిని పోవనీcక 

నినుబిల్చుటకువచ్చి నిలిచియుంటిమి, వ్రతా 

చరణప్రియా! లెమ్ము, చక్కరమ్ము, 

జంత్రములను బాడి చతురుc గేశిఘ్నుని 

మల్లభంజను దేవతల్లజు హరిc 

గీ. జేరి మన మెల్ల సేవలు సేయ నతcడు 

అయ్యయోపాపమని మదియందు నెంచి 

దయ దళుకులొత్త రక్షింపcదలచుcగాన 

తగిన మననోము నోమంగc దరలిరండు. 8

*******

#తిరుప్పావై_పాశురం - 9

రచన - #ముళ్ళపూడి_వెంకట_రమణ_గారు

చిత్ర సౌజన్యం - #బాపు_గారు

మాణిక్యదీపాలు - మధుమధుర ధూపాలు

పందిరీ మంచాలు చక్కన్ని పక్కల్లు

వెచ్చన్ని దుప్పట్లు - వేడుకల కలలు

బాగు బాగేగాని బంగారు తల్లి

ఇంకెంతసేపే నీ మొద్దు నిద్దరా

వాకిట్లో మా గోల చప్పట్లు తాళాలు

దుప్పట్లో దూరీ నిను లేపలేదా

కాకితో నిదరోయి కోడితో లేవాలి

కొక్కొరొక్కో అక్కరో

అత్తమ్మ నీవన్న చెప్పమ్మ దానికి

చెప్పినా వినిపించుకోవటం లేదా?

చెవులు దిబ్బళ్ళుపడి చెవుడు వచ్చిందా

చేతబడి మంత్రాల మాయ కమ్మిందా

మాయకమ్మిన గాని మనకే భయము లేదు మాయావులను మించు మాయలాడున్నాడు

వాడె మన పాలి ధవుడు - ఆ రమాధవుడు!

వాని పేరెలుగెత్తి పిలిచిన క్షణమే

మాయలన్నీ ఇట్టె మాయమైపోతాయి

హాయిగా నోములు నోచుకోవచ్చు

సిరినోము - హరిపూజ - గిరిపుత్రివరము

గోకులం కన్నెలకు కల్యాణకరము

లోకులందరికిదే సౌభాగ్యప్రదము

పల్లెపిల్లా మేలుకో!

రేపల్లె పిల్లా మేలుకో!!

#శుభోదయం!

******

🎵 పాశురం – 9వ రోజు పాట 🎵

(భావభక్తి గీతం)

పల్లవి

ఆరుచుండె దీపమ్ములే… యమ్మి వేగమే లేవవే

ఆరవమ్ము లాలించవో… యమ్మి శీఘ్రమే లేవవే

దీపం వెలిగే వేళ ఇదే… దైవమే పిలిచెనులే

నిద్ర విడిచి నడచిరావే… నాధుడే ఎదురాయెనే

చరణం – 1

ఆవులింత చాలింక చూడు అంజనమ్ము దీపమ్ముపై

నీవు చిలుకు తీయంగ రా నిద్ర న్యాయమే లేవవే

మాయ నిద్ర కప్పిన మనసు మేలుకొనుమా

బోధ వెలుగు పిలుచుచుండె బ్రహ్మవేళ ఇదే గదా

(పల్లవి)

చరణం – 2

అత్తగారు మీరెందుకో యామె నిప్పుడే లేపరే

మత్తుమందులం జల్లిరో మాయజాలమే లేవవే

సాకులన్ని మాయలే సోదరి వినుమా

స్వామి పిలుపు విననిచో శ్రమమంత వ్యర్థమా

(పల్లవి)

చరణం – 3

మాధవుండు బోధించునే మాయకాండె యాలించునే

సాధనమ్ము సేయంగ రా స్వామికిష్టమే లేవవే

గీత బోధ మార్గమై గుండె తలుపు తీయగా

భక్తి దీపం వెలిగితే భవమే మారిపోవునా

(పల్లవి)

చరణం – 4

వాఁడు చిత్ర చారిత్రమే వానిఁ దల్చుచుం గొల్వవే

వాఁడు మోహనాకారమే వాఁడనంతమే లేవవే

మోహమందు బంధము మోక్షమందు లయమవున్

అనంత రూప దర్శనమై ఆత్మ నిండిపోవున్

(పల్లవి)

చరణం – 5

కనులందు కాంతి వెలుగు కలలందు తేజములే

పలుకందు దీపములై పదము పదము సత్యములే

దేవి లేచె వేళ భూమి వెలుగొందెనులే

నాధ ధ్యాన మార్గమున భవము శుభమాయెనే

ముగింపు / ఫలశ్రుతి

నవముగను దివ్య నాయకుని దలచి పూజించ లే

భవము శుభమొంది భాగ్యముల నిచ్చు మాలావతీ

లేవవే… లేవవే… భక్తి మార్గమున లేవవే

నాధ సన్నిధి చేరగా నిత్య మంగళమౌనులే

🎶

🎵 పాశురం – 9వ రోజు పాట 🎵

(భావభక్తి గీతం)

పల్లవి

ఆరుచుండె దీపమ్ములే… యమ్మి వేగమే లేవవే

ఆరవమ్ము లాలించవో… యమ్మి శీఘ్రమే లేవవే

దీపం వెలిగే వేళ ఇదే… దైవమే పిలిచెనులే

నిద్ర విడిచి నడచిరావే… నాధుడే ఎదురాయెనే

చరణం – 1

ఆవులింత చాలింక చూడు అంజనమ్ము దీపమ్ముపై

నీవు చిలుకు తీయంగ రా నిద్ర న్యాయమే లేవవే

మాయ నిద్ర కప్పిన మనసు మేలుకొనుమా

బోధ వెలుగు పిలుచుచుండె బ్రహ్మవేళ ఇదే గదా

(పల్లవి)

చరణం – 2

అత్తగారు మీరెందుకో యామె నిప్పుడే లేపరే

మత్తుమందులం జల్లిరో మాయజాలమే లేవవే

సాకులన్ని మాయలే సోదరి వినుమా

స్వామి పిలుపు విననిచో శ్రమమంత వ్యర్థమా

(పల్లవి)

చరణం – 3

మాధవుండు బోధించునే మాయకాండె యాలించునే

సాధనమ్ము సేయంగ రా స్వామికిష్టమే లేవవే

గీత బోధ మార్గమై గుండె తలుపు తీయగా

భక్తి దీపం వెలిగితే భవమే మారిపోవునా

(పల్లవి)

చరణం – 4

వాఁడు చిత్ర చారిత్రమే వానిఁ దల్చుచుం గొల్వవే

వాఁడు మోహనాకారమే వాఁడనంతమే లేవవే

మోహమందు బంధము మోక్షమందు లయమవున్

అనంత రూప దర్శనమై ఆత్మ నిండిపోవున్

(పల్లవి)

చరణం – 5

కనులందు కాంతి వెలుగు కలలందు తేజములే

పలుకందు దీపములై పదము పదము సత్యములే

దేవి లేచె వేళ భూమి వెలుగొందెనులే

నాధ ధ్యాన మార్గమున భవము శుభమాయెనే

ముగింపు / ఫలశ్రుతి

నవముగను దివ్య నాయకుని దలచి పూజించ లే

భవము శుభమొంది భాగ్యముల నిచ్చు మాలావతీ

లేవవే… లేవవే… భక్తి మార్గమున లేవవే

నాధ సన్నిధి చేరగా నిత్య మంగళమౌనులే

🎶

ధనుర్మాస సందర్భముగా ప్రాంజలి ప్రభ పాశురాలు. గీతాలు (01-05)

ముక్తమాల - 1

*

స్రగ్ధర. 

*

(మ ర భ న య య య...యతి 8, 18)

శ్రీవాసుం దల్చ రారే సిరులకొడయఁడే సింహమై పుట్టినాఁడే  

మైవన్నెల్ నల్లమబ్బే మధురవదనుఁడే మాలి పుండ్రాక్షుఁడేగా 

ఈవారిన్ మున్గి వానిన్ హృదిని గొలువ రం-డీ ధనుర్మాసమందే 

కావన్ నారాయణుండే కరుణ గురియునేకాంచఁగా స్రగ్ధరుండే 

*

ఇది “ముక్తమాల – 1 (స్రగ్ధర)” కు సంబంధించిన వరుస భావం — పద్యం వరుసగా ప్రవహించే

వరుస భావంశ్రీ వాసుని దలచి రండి —కల సిరులకు అధిపతియైన, శ్రీదేవి నివాసమైన ఆ నారాయణుని స్మరించండి.అతడు ధర్మసంరక్షణార్థం సింహస్వరూపంలో అవతరించిన వాడు,భక్తులకు అభయమిచ్చిన మహావీరుడు.ఆయన మై వన్నె నల్లమబ్బులాంటి కాంతితో,మధురమైన ముఖచంద్రుడితో మెరుస్తూ,శరీరమంతా పుష్పమాలలతో, పుండ్రాక్షలతో అలంకరించబడిన వాడు.ఇప్పుడు —ఈ ధనుర్మాసంలో,ఇంద్రియాలను సంయమించి,ప్రపంచాసక్తిలో మునిగిన మనస్సును బయటకు తీసి,ఆయన హృదయంలో నిలుపుకొనుటకు రండి అని కవి పిలుపునిస్తున్నాడు.ఎందుకంటే —ఆయన నారాయణుడు,కరుణకు ప్రత్యక్ష ఆశ్రయం,భక్తుల దృష్టికి, అనుభూతికిస్రగ్ధరుడిగా — మాలాధారిగా — సాక్షాత్కరిస్తూ దర్శనమిచ్చే పరబ్రహ్మం.

******

[: " ధనుర్మాస సందర్భముగా  ప్రాంజలి ప్రభ

సప్తపది - 1

బృహత్సామ తథా సామ్నాం

గాయత్రీ ఛందసామహం

మాసానాం మార్గశీర్షోహం

ఋతూనాం కుసుమాకరః - భగవద్గీత (10.54)

గీతములలో నేను గొప్పదైన సామవేదము,

ఛందస్సులో నేను గాయత్రీఛందము,

నెలలలో నేను మార్గశిరము,

ఋతువులలో నేను వసంతఋతువు.

ఇలా అని శ్రీకృష్ణపరమాత్ముడు గీతలో చెప్పాడు.

తమిళములో ఈ నెలను మార్గళి(ళ్ధి) అనెదరు. 

వారి పంచాంగము సౌరమాన పద్ధతి ననుసరించును

కావున ఈ నెల డిసెంబర్ మధ్యనుండి జనవరి మధ్య వఱకు. 

ఆండాళ్ (ఆముక్తమాల్యద నాయిక గోదాదేవి) పాడిన 

తిరుప్పావైకు ముద్దుపళని తెలుగు అనువాదాలను

మీకు అందజేస్తున్నాను-

తిరుప్పావై – 1  ముద్దుపళని అనువాదము-

శ్రీనివాస గురుని దల్చి చిత్తమునను ముద్దుపళని

పూని చేయు ద్రవిడ భాషలోని భావము

చెలగి చెలియ వాణి తనదు జిహ్వ కొనను నిలిచి యిటుల

పలికె తిరుప్పావు సప్తపది పదంబుగా

మాసములకు నెల్ల మంచి మార్గశిరము సర్వ మహహ

యాస గలిగి నట్టి చెలులు డాసి రారే

మంచి నగల మించి కులము నెంచి యవతరించినట్టి

చంచలాక్షు లెల్ల గూడ జనగ రారే

న్యాయశాలియైన నందనందనుండు తోయజాక్షి

శ్రీయశోద కనిన సింహశిశువు గాడటే

నల్లమబ్బు చాయ మేని దెల్లజేయు డాలు గల్గు

ఫుల్ల పుండరీకనయన పురుషవర్యుడే

కీరవాణులార హరిని గోరి చేరితేని సకల

పూరుషార్థములను దృప్తి పొందరారే

[16/12, 05:33] veerarajua: తిరుప్పావు. 1 వ దినము 

"శ్రీ ద్రవిడాంధ్ర తిరుప్పావు" తెలుగుసీస పద్య సమర్పణ.

ఆ౦డాళు శ్రీ. తి. కం. తిరువేంగడాచార్యులు వారి సౌజన్యముతో 

సీ.  మార్గశీర్షపు పూర్ణిమాతిథి, నీరాడ 

రాcగోరువారు వే రండురండు, 

దివ్యభూషాప్రసాధితగోపబాలలా 

రా! మన కెల్ల నారాయణుండు, 

దీప్తాయుధుcడు, దండతీవ్రుడు కఱిమేని, 

వీరసింహుcడు, నూర్యవిధుముఖుండు, 

నందగోపకమనోనందనుండు, విశాల 

కమలాక్షుcడు, యశోద గన్న బిడ్డ,

గీ: రక్షకుం డతcడే కోర్కు లక్షయముగ 

నిచ్చుచుండునుగావున నెవరు కృష్ణుc 

జేరనీయరొ వారును చేరునటుల 

తగిన మననోము నోమంగc దరలిరండు. 1

తిరుప్పావు. 1 వ దినము చెలుల పాట.

రండు రండు వేగిగా రండు మగువలరా

ముదముగా కృష్ణుని పొందగోరు వేళ

మార్గశీర్షపు పూర్ణిమాతిథి, నేడు

మహిని భక్తితో యీధనుర్మాస వ్రతము 

చేసు కుందాము రారండి చెలియలార ! 

దివ్యభూషాప్రసాధితగోపబాలలా 

రా! 

మన కెల్ల నారాయణుండు, 

దీప్తాయుధుcడు, దండతీవ్రుడు కఱిమేని, వీరసింహుcడు, నూర్యవిధుముఖుండు, 

నందగోపకమనోనందనుండు, విశాల కమలాక్షుcడు, యశోద గన్న బిడ్డ,

దండియాయుధములు దాల్చి గోవిందుని రక్షించు నందుండు రమణులార ! తననువు నల్లని ;యెఱ్ఱ తామరనేత్రాల

యందాలు చూడగానతివలార !

తహతహలాడెడు తల్లియశోదమ్మ 

 దయను దీవించగా తరుణులార !

ప్రియముగా చల్లచల్లనివెన్నెలొలుకు 

చందురుని మించు ప్రేమతో చక్కగాను 

వైరులకు తీవ్రమైనట్టి భాస్కరునిగ 

దివ్యముఖమండలంబు దేదీప్యమొలుకు 

తగిన మననోము నొమంగ ద రలిరెండు 

మహిని భక్తితో యీధనుర్మాస వ్రతము 

చేసు కుందాము రారండి చెలియలార ! 

వ్రతము 

చేసు కుందాము రారండి చెలియలార ! 

****

. మీ విధేయుడు మల్లా ప్రగడ

*****

[17/12, 07:56] veerarajua: " ధనుర్మాస సందర్భముగా  

శ్రీ. జెజ్జాల కృష్ణ మోహన రావు గారి సౌజన్యముతో "

 

సప్తపది - 2

గీతలోని పదవ, పదునొకండవ ప్రకరణాలలో కవిత్వము చిమ్ముతుంది. 

ప్రతి వర్గములో ఉత్తమమైన దేదియో అదే తానని కృష్ణుడు చెబుతాడు 

విభూతియోగములో.

తఱువాత వచ్చేది విశ్వరూపదర్శనము. ఎన్నో పాటలు, పద్యాలు ఇందులోని శ్లోకాలపై ఆధారపడి వ్రాసినవే.

సుమారు 50 ఏళ్ళకు ముందు పి. బి. శ్రీనివాస్ పాడిన ఒక సినిమా పాట- కాలమ్గళిల్ అవళ్ వశందం,

కలైగళిలే అవళ్ ఓవియం, మాదమ్గళిల్ అవల్ మార్గళి,

మలర్గళిలే అవళ్ మల్లిగై. 

ఇందులోని రెందు పంక్తులు

నేను నిన్న ఉదహరించిన శ్లోకములోనిదే. 

ఏ మతమైనాసరే, మతగ్రంథాలలో చాల చక్కని కవిత్వము ఉన్నది.

ఇది ఎప్పుడు నన్ను ఆకర్షిస్తూ ఉంటుంది.

సప్తపది - 2

వారిజాక్షులార నందవ్రజనివసులార మనము

కోరు నోము క్రియలు వినుడి కూరి మలరగా

పాలవెల్లి బాపసెజ్జ బండుకొన్న పరుని యడుగు

లోలి గొల్చి నేయిపాలు గ్రోల గూడదే

కనుల గొనలుదీర నునుపు కాటు కుంచరాదు విరుల

ననల దుఱుమరాదు నునుపు మీఱగా

తెల్లవాఱకుండ నీట జల్లులాడి మనము పెద్ద

లెల్ల జేయనట్టి పనుల నొల్ల గూడదే

వికచ కమలనేత్రు నెదుట నొకరికొకరు పల్కు పలుకు

ప్రకట మొప్పగాను బలుకబడగ గూడదే

బాగుమీఱ మనకు దెలుపబడిన తీరు జనుల కెల్ల

వేగ తెలిపి బ్రదుకు తీరు వెదకి ముదముగా

సారెసారె విభుని మనము సన్నుతించి సంతసించి

వారిజారిముఖుల మెల్ల వ్రతము జేతమే

[17/12, 07:56] veerarajua: తిరుప్పావు. 2 వ దినము 

"శ్రీ ద్రవిడాంధ్ర తిరుప్పావు" తెలుగుసీస పద్య సమర్పణ.

ఆ౦డాళు శ్రీ. తి. కం. తిరువేంగడాచార్యులు వారి సౌజన్యముతో 

సీ. సర్వంసహాస్థితజనులార! మనదగు 

వ్రతవిధానము హితమతి వినుండు, 

పాలసంద్రంబులోపల జగద్రక్షచిం 

తన యోగనిద్రలోcదగులు పరము 

పాదముల్‌ గొనియాడి పాలునేయియు మాని 

వేకువ నీరాడ వెడలవలయు, 

కాటుక పెట్టక, కలపూలుచుట్టక, 

చేయరానిపనులు చేయcబోక, 

మొండు చేనైనయట్టుల నొసcగి యు త్త 

రించు త్రోవల నెఱింగి వర్తింత మెపుడు, 

తగిన మననోము నోమంగc దరలిరండు.  2

: 🌹 తిరుప్పావై – రెండవ రోజు 🌹

🌷 పాశురము ఆధారంగా – పాట రూపం 🌷

చరణం – 1

కనుల కాటుకనిడవద్దు కాంతలార!

క్షణము నోర్పుగా నుండుము కాంతలార!

తలను పూలుతుఱుమవద్దు తరుణులార!

తలపు లన్నీ దేవుని కను తరుణులార!

పల్లవి

రండి రండి చెలియలార!

వ్రతమునాచరింతము వనితలార!

పాలసముద్రాన పవ్వళించిన

విష్ణు పాదపద్మంబు సేవించుదమురా!

చరణం – 2

పాలు త్రాగక యుండుడి పడతులార!

మేలు చేయుట కలలను మీరలార!

చేయతగనట్టి పనివలదు చెలియలార!

ప్రాయమును పంచ వీలుగా పడుతులార!

పల్లవి

రండి రండి చెలియలార!

వ్రతమునాచరింతము వనితలార!

పాలసముద్రాన పవ్వళించిన

విష్ణు పాదపద్మంబు సేవించుదమురా!

చరణం – 3

సాధ్వులార! సూర్యోదయమైనది

శుద్ధిగా స్నానంబు చేసి వచ్చెదము

రండి వనితలార! చెలియలార!

హృదయముల శుద్ధిచేసి చేరెదము

చరణం – 4

పాలసముద్రాన పవ్వళించిన

విష్ణు పాదపద్మంబుల ప్రస్తుతించ

చేతనైనంతలో దాపరికములేక

భువిలో సేవలకై చేరుదమురా!

చరణం – 5

సన్యాసులకు బ్రహ్మచారులకు భిక్ష

సత్పాత్రులకు భిక్ష సలుపుదము

వినరమ్మ రండి చెలులార!

దయధర్మంబు దారిలో నడచుదము

చరణం – 6

పరుల దూషించవద్దమ్మ వనితలార!

మరులు గొల్పించు వీలిది మగువలార!

శాశ్వతమైన సుఖముకొరకై సఖియలార!

వ్రతమునాచరింతము రండి వనితలార!

పల్లవి (ముగింపు)

రండి రండి చెలియలార!

వ్రతమునాచరింతము వనితలార!

పాలసముద్రాన పవ్వళించిన

విష్ణు పాదపద్మంబు సేవించుదమురా! 

🙏🙏🙏🙏🙏

[ పాశురము.. 2 పాటగా

మల్లా ప్రగడ

కాటుక పెట్టక, కల్వ పూలు చుట్టక,

 చెయ్యరాని పనులు చేయబోక,

పాలుత్రాగక, పరులను దూషించక,

వినరమ్మా రండి చెలు లార యిక

ర్వంసహాస్థితజనులార! మనదగు వ్రతవిధానము కదలి ర

హితమతి వినుండు, పరిధిర

పాలసంద్రంబులోపల జగద్రక్షచిం 

తన యోగనిద్రలోcదగులు పరము పాదముల్‌ గొనియాడి పాలునేయియు మాని వేకువ నీరాడ వెడలవలయు, 

 బాగుమీర మనము తీరుజనుల గా రండి

వేగ తెలిపి వేగిర ముదముగా రండి రండి

 సాగు విభుని సన్నుతించి సంతసించి రండి

వారి జారి ముఖుల మెల్ల వ్రతము జీతమే రండి 

రించు త్రోవల నెఱింగి వర్తింత మెపుడు, 

తగిన మననోము నోమంగc దరలిరండు.

*****

మల్లా ప్రగడ గారు 🙏

మీ పాశురము–2 ను పాట రూపంలో (పల్లవి–చరణాలు)  ఆజ్ఞాత్మకత, తిరుప్పావై గంభీరత .

 పాశురము – 2 (పాట రూపం) 

పల్లవి

కాటుక పెట్టక, కల్వ పూలు చుట్టక,

చెయ్యరాని పనులు చేయబోక,

పాలుత్రాగక, పరులను దూషించక,

వినరమ్మా రండి చెలులార ఇక ॥

చరణం – 1

సర్వంసహాస్థితజనులార వినుడి మాట,

మనదగు వ్రతవిధానము నడిచే దారి తాట,

హితమతి వినుడి, పరిధి దాటక,

నియమమున నిలిచి నడువుడి మెల్లగా ॥

చరణం – 2

పాలసంద్రంబులో జగద్రక్షకుడు,

యోగనిద్రలోన దగులున్ పరముడు,

పరమపాదముల్ గొనియాడి భక్తితో,

పాలునేయియు మాని వేకువ నీరాడి ॥

పల్లవి (పునః)

కాటుక పెట్టక, కల్వ పూలు చుట్టక,

చెయ్యరాని పనులు చేయబోక,

పాలుత్రాగక, పరులను దూషించక,

వినరమ్మా రండి చెలులార ఇక ॥

చరణం – 3

బాగుమీర మనము తీరుజనులమై,

వేగం తెలిపి ముదముగా రండిరా,

సాగు విభుని సన్నుతించి సంతసించి,

వ్రతము జీతమై జీవనమార్పు చేయుదాం ॥

చరణం – 4

రించు త్రోవల నెఱింగి వర్తింత మేపుడు,

తగిన మననోము నోమంగా దరలి రండి,

శుద్ధ మనసుతో సేవయే శరణ్యమై,

భక్తి దీపము వెలిగించి నడుద్దాం ॥

ముగింపు (సంధి / మంగళం)

నియమమే నిత్యము, నమ్మకమే బలం,

వ్రతమొక జీవన మార్గమై వెలుగును దయచేయున్ ॥

*****

[18/12, 08:27] veerarajua: " ధనుర్మాస సందర్భముగా  

శ్రీ. జెజ్జాల కృష్ణ మోహన రావు గారి సౌజన్యముతో "

సప్తపది - 3

ఆండాళ్ వైష్ణవ గురుపరంపరకు చెందిన పండ్రెండు 

ఆళ్వారులలో ఒకతె. ఆమె తండ్రిగారైన విష్ణుచిత్తుని 

పెరియ (పెద్ద) ఆళ్వారు అనెదరు. 

ఆళ్వారు అనగా మునుగుచున్నవారు అని అర్థము. 

ఆధ్యాత్మచింతనలలో మునిగినవారు వారు.

ఈ అర్థములోనే దివంగత ఏ. కే. రామానుజన్ తన పుస్తకమును

Hymns for the Drowning అని పేరిడెను. 

తమిళ, కన్నడ భాషలనుండి ఆంగ్లములోనికి 

సాహిత్యానువాదము చేసిన వారిలో అగ్రగణ్యులు వీరు.

సప్తపది - 3

నోము నోచువారు నోచు నోము తీరు తెలిపె గోప

కామినులకు విష్ణుచిత్త కన్యకామణీ

వడుగు చిన్ని పెండ్లికొడుకు పొడవు దొడరి పుడమి మూ-

డడుగులవాని పేరు నుడువుకొనుచు నే

ప్రేమమీఱగాను మనము నోము వట్టి నీళులాడ

భూమిమీద గురియు నెలకు మూడు వానలే

పెరుగు నీటి వరుల నడుమ దిరుగు మీలు దూట గాన

కరుల తెరలు పొరలు గదలి కలువ లూగగా

నెమ్మిమీఱ దేనె ద్రావి సొమ్మసిల్లినట్టి యాడు

దుమ్మెదలును రేగి మగల దూఱి పలుకగా

చెలగి పిదుకగలుగువారు చెయ్యివేసి తియ్యగాను

నిలువు కడువ లెల్ల బాల నిండి పొరలగా

కుదురు కొదమ మొదవు గుంపు పదులు నూర్లు పెరుగ సం-

పదల బొదలి గొల్లపల్లె బాగు మీఱునే

[18/12, 08:28] veerarajua: తిరుప్పావు. 3 వ దినము 

"శ్రీ ద్రవిడాంధ్ర తిరుప్పావు" తెలుగుసీస పద్య సమర్పణ.

ఆ౦డాళు శ్రీ. తి. కం. తిరువేంగడాచార్యులు వారి సౌజన్యముతో 

సీ. మిన్నంత యెదిగి పేర్మిని లోకముల నెల్ల 

పదమునc గొలిచిన పరమపురుషు 

నామముల్‌ పాడి, మనము నోమునకు నేక 

మైతానము లొనర్చినట్లులైన, 

నెలమూcడువానలు నేలవర్షించి,యీ 

తుల బాధలడcగు, నందునను శాలి 

భూముల మీనులు పొర్లcగాc గలువల 

తుమ్మెదపిండు నిదురcగొనంగ, 

కొట్టములc బెద్దపాదుగుల నట్టేరెండు 

చేతులంబిండ బానలుచిందునటుల 

పాలనిచ్చెడి యాలసంపదలు పొదలు 

తగిన మననోము నోమంగc దరలిరండు. 3

🌷 తిరుప్పావై – మూడవ రోజు (పాట రూపం) 🌷

పల్లవి

ఏల కరుణించ రారు నోము నోచు వారమీ

ఏల కనుపించ బోరు నోము తీరు స్వామీ

ఏల దీవించ రారు గోపికా సమూహమీ

ఏల మురిపించ బోరు కన్యకామణీ ॥

చరణం – 1

ఏల నివసింత్రు వనముల కరుల తెరలలో

నేల తిలకించరొరుల కలువ కన్నులలో

ఏల సతతమ్ము జపము ప్రేమ మీరగా

ఏల మననమ్ము మనము నోము చేయగా ॥

చరణం – 2

ఏల మౌనవ్రతములు పెరుగ నీటి వరులై

ఏల కందమూలములు నడుమ తిరుగులై

ఏల యజ్ఞయాగములు నెలకు మూడవై

ఏల మించు ధ్యానము మూడడుగుల వానికై ॥

చరణం – 3

బలిసిన చేపలెగిరి పడుచు నున్నదీ

తేనెద్రావిన తుమ్మెద మైమరచినదీ

మత్తుగా నిద్రలో జారి లోకమరచినదీ

గోవులన్నియు పుష్టియై కోరినది తెచ్చునీ ॥

చరణం – 4

పాలనిడుచుండు చక్కటి పాడి కల్గునీ

ఎంతులేని ఐశ్వర్యమబ్బు మనకునీ

కనుక వ్రతము చేద్దమురండి కాంతలార

రండి రండి చేరి పాడెదం అందరార్ ॥

చరణం – 5

చెలులార వినరమ్మ బలిచక్రవర్తిచే

పొందిన దానమానందమిడగగా

ఆకాశమంతట లోకాల కొలచిన

పురుషోత్తముని దివ్య చరణములన్ ॥

చరణం – 6 (మంగళాంతం)

నామంబులు జగతి క్షేమంబుకై పాడి

వసుధ తిరుప్పావై వ్రతము కొరకు

స్నానముల్ జేసియు సకల కోర్కెలు తీరి

శ్రీహరి కృపతో జీవితం పండుగ కాగ ॥

👉

*****

[19/12, 08:48] veerarajua: " ధనుర్మాస సందర్భముగా  

శ్రీ. జెజ్జాల కృష్ణ మోహన రావు గారి సౌజన్యముతో "

 సప్తపది - 4

ఆండాళ్ నివసించిన కాలము ఏడవ శతాబ్దమునుండి

తొమ్మిదవ శతాబ్దపు మధ్యకాలమని తలచెదరు.

ఆమె విష్ణుచిత్తుని (పెరియ ఆళ్వారు) పెంపుడు కూతురు. 

ఆమె పసి పాపగా నున్నప్పుడు ఆమెను వారి

ఉద్యానవనములో ఒక తులసి చెట్టు వద్ద కనుగొనెనట.

ఆమెను పెంచు బాధ్యతను తనపైన పెట్టుకొనెను.

విష్ణుచిత్తునివంటి ఆధ్యాత్మిక కుటుంబములో

పెరిగిన ఆమెకు అట్టి బుద్ధి కలుగుటలో ఆశ్చర్యము

లేదు గదా! 

దేవుని తల్లిగా, తండ్రిగా, బంధువుగా,

సఖుడుగా మాత్రమేగాక తమిళ వైష్ణవ కవులు

దేవుని ప్రియుడిగా కూడ భావించారు. 

ఇది కూడ సూఫీ మతమువంటిదే. 

తమిళ సాహిత్యములో సంఘకాలమునుండి 

కవయిత్రులు ఉన్నారు. 

ప్రసిద్ధ కవయిత్రి అవ్వైయార్ వారిలో ఒకతె. 

తఱువాతి కవులలో ఆండాళ్ ఒక ప్రసిద్ధ కవయిత్రి. 

ఈమె తిరుప్పావై మాత్రమే గాక

నాచ్చియార్ తిరుమొళి అను 143 పద్యముల 

గ్రంథమును కూడ రచించెను.

సప్తపది - 4

గోపవృద్ధు లెల్ల గోరు కోర్కి గురియు వర్షదేవు

రూపు జూచి జేయు క్రియల రూపు దెలిపిరే

ఓ గభీర భావ మేఘ ఓ గుణాఢ్య దానధుర్య

బాగుగ నీచేయవలయు పనులు వింటివా

జలధి కేగి నడిమి జలము కొలది మీఱ ద్రావి యుఱిమి

వెలయ గలయ మిన్ను మట్టి యలముకోవలెన్

జలధిశాయి మేని డాలు గలుగునట్టి మేను దాల్చి

చక్రకాంతి సరణి దెలియ జక్క మెఱయుమా

పాంచజన్య మనెడు శంకు పగిది మ్రోసి శార్ఙ్గమట్లు

మించి యంబు లొక్క మొగిని నించి కురియుమా

గాముకొన్న మేము మేని గాము దీఱ ఱేపకడను

క్షేమ మలర నీటానాడి చెలగి యుందువే

నందసుతుని గూడి గోప సుందరాంగు లెల్ల ముదము

చెందుకొఱకు గురిసె మేఘు డందు నెందునున్

[19/12, 08:48] veerarajua: తిరుప్పావు. 4 వ దినము 

"శ్రీ ద్రవిడాంధ్ర తిరుప్పావు" తెలుగుసీస పద్య సమర్పణ.

ఆ౦డాళు శ్రీ. తి. కం. తిరువేంగడాచార్యులు వారి సౌజన్యముతో 

సీ॥ వర్షదాయక! మేఘవర! కొంచెమైనను 

నీశక్తి యొద్దనే నిలుపుకొనకు, 

మబ్ధినీరంతయు నాపోశ న మొనర్చి, 

యంబరం బెల్లెడ వ్యాప్తిc జెంది

నకలకారణుcడగు శౌరిదేహమువలె 

మసృణనీలిమకాంతి నెసcక మెసcగి 

ఆజానుభుజుcడగు నబ్జనాభునిచేతి 

చక్రమురీతి నిచ్చలును మెఱసి 

పాంచ్యజన్యమువలెc బలముగా నుఱుముచు 

శార్గ్జజ్గముక్తాశుగసమితివోలె 

గీ. ప్రాణు లెల్లను జీవించి పరిఢవిల్ల 

మేము మార్గళినీరాడ మెప్పుతోడ 

జూగుసేయక వర్షింప నేగుదెమ్ము, 

తగిన మననోము నోమంగc  దరలిరండు. 4

ఆండాళ్ తిరుప్పావై – 4వ పాశురం “ఆళిమళైకణ్ణా” భావాన పాటగా

🌧️ ఆళిమళైకణ్ణా – వర్ష ప్రార్థనా గీతం 🌧️

(తిరుప్పావై – 4వ పాశురార్థ భావగీతం)

పల్లవి

ఆళిమళై కణ్ణా… అచ్యుతా రా

సేవలు జేయుచు సిరులు నిచ్చే దాతా రా

ముందుగా ఇంద్రుని మొక్కుదాం మమ్మ

వర్షాల వరములు కురిపించుమమ్మ

చరణం – 1

వర్షదేవుడా, సంకోచమొద్దు రా

సముద్రమధ్యమునకు వెళ్లి నీటిని త్రాగు రా

గర్జించి గర్జించి గగనమున నిండుగా

నారాయణుని నల్లని కాంతిలా మెరిసి రా

చరణం – 2

పద్మనాభుని చేతిలోని చక్రమువలే

సుదర్శనమై మెరయుము మేఘములే

పంచజన్యమువలే గర్జించిక రా

వైకుంఠధామ శరపరంపరలా కురిపించు రా

చరణం – 3

ప్రజలెల్ల జీవించునట్లు వర్షము రా

పంటల పల్లవించి పరవశించునట్లు రా

మార్గశిరమాసమున వ్రతమాచరించు

స్నానము చేసి ఆనందించునట్లు చేయుము

చరణం – 4

ప్రాణులెల్ల జీవించి పరిఢవిల్లగా

భూమాత నవ్వున నవనవలసగా

మార్గళి నీరాడ మేము మేపుతో

జూగు చేయక వర్షింప నేగుదెమ్ము

చరణం – 5 (ముగింపు ప్రార్థన)

తగిన మననోము నోమంగ దరలిరండు

ధర్మమార్గమున నడిపించు కృష్ణుండు

ఆళిమళై కణ్ణా! ఆపద తీర్చు రా

అన్నప్రసాదముతో లోకమంత నింపు రా

ముగింపు పల్లవి (నెమ్మదిగా)

ఆళిమళై కణ్ణా… అచ్యుతా రా

సేవలతో సిరులు నిచ్చే కరుణాసాగరా

🎶 పాడే సూచన

రాగభావం: మోహనం /

*****

[20/12, 06:42] veerarajua: " ధనుర్మాస సందర్భముగా  

శ్రీ. జెజ్జాల కృష్ణ మోహన రావు గారి సౌజన్యముతో "

సప్తపది - 5

ఆండాళ్ అసలు పేరు గోదాదేవి. 

గో అన్న పదానికి ఎన్నో అర్థాలు ఉన్నాయి. 

అందులో ఇక్కడ భూమి అను అర్థము ముఖ్యమైనది. 

ఆమె భూమిపై కనుగొనబడినదిగావున 

ఆమెకు గోదా అను పేరును విష్ణుచిత్తుడు పెట్టెను.

ఆండాళ్ భూదేవి అవతారమని, 

సీతాదేవి వంటిదని వైష్ణవులు భావించెదరు. 

గో అంటే వెండ్రుక అని కూడ అర్థము. 

తఱువాత జరుగబోయే కథ

ఈ అర్థముపై ఆధారపడి ఉన్నది. 

శ్రీవిల్లిపుత్తూరు విల్లి, పుత్తన్ అనే ఇద్దఱు వేటగాళ్ళ 

వాసస్థానమని భావిస్తారు. 

ఇప్పుడు ఇక్కడ ఉండే గోదాదేవి గుడి ఆ

కాలములో విష్ణుచిత్తుని ఇల్లే అని అనుకొంటారు.

విష్ణువు వటపత్రశాయి ఈ ఊరి గుడిలో. 

ఇక్కడ మఱో విషయము గుర్తులో ఉంచుకోవాలి. 

ఆ కాలములో దక్షిణదేశములో 

శైవ, వైష్ణవ మతావలంబులు ఎక్కువ. 

జైనులు కూడ ఉండేవారు. 

శైవులకు, వైష్ణవులకు ఎప్పుడు తగాదాలే. 

కొన్ని వందల సంవత్సరాల పిదప పుట్టిన 

రామానుజాచార్యులు ఈ కలహాలనుండి తప్పించుకొనుటకై

శ్రీరంగమునుండి మేలుకోటెకు పారిపోవలసి వచ్చినది.

వారు మేలుకోటె ప్రాంతములో ఉన్నప్పుడు 

తిరుప్పావైను ధనుర్మాసములో ప్రతి ప్రాతఃకాలము 

పాడే పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టారు.

సప్తపది - 5

కోమలాంగులార మనసు కోర్కు లెల్ల దీర మనము

నోము నోచగాను వాన భూమి గురిసెనే

అనిన నొక్క చెలియ పలికె నతివలార మాయవాని

ఘనుని నుత్తరంపు మధుర గాంచువానినే

గొల్లపిల్ల లందు గలసి జల్లులాడి కొల్లలాడి

యుల్లసిల్ల యమున చెంతనున్నవానినే

యదుకులప్రదీప మనగ నుదయమంది కన్న తల్లి

యుదరశోక మెల్ల బాపి యొప్పినాతనే

కాంతలార మనము శ్రీకాంతు గూడి చెంత వాని

వింత నోటినిండ బాడి వినుతి చేసినా

చేతులున్న ఫలము పూజసేయ శుద్ధ భావములను

ఖ్యాతిమీఱ వానితోడ గలయగల్గినా

తొంటి పాపజాల మెల్ల మంటబడిన దూదివోలె

నంటులేక చెడును నోము పంట పండునే

[20/12, 06:42] veerarajua: తిరుప్పావు. 5 వ దినము 

"శ్రీ ద్రవిడాంధ్ర తిరుప్పావు" తెలుగుసీస పద్య సమర్పణ.

ఆ౦డాళు శ్రీ. తి. కం. తిరువేంగడాచార్యులు వారి సౌజన్యముతో 

సీ ఉత్తరమధురకు నొడయcడై, సుసలిల

యమునాతటవిహారహారి యగుచు, 

గోపసంతతిమణిదీపమై వెలసిన 

దామోదరుని పాదదాసులగుచు, 

శుద్దులమైవచ్చి, సొగసగుపూవుల 

నతని పాదయుగంబునందు నునిచి, 

కైమోడ్చి, నోటcజక్కcగc బాడి, యట్లులే 

మనసు నందున ధ్యానమును నొనర్ప, 

గీ. పూర్వకృతములౌ పాపంపుప్రోవులట్లు 

చేయబోయెడు దురితనికాయములును 

అగ్గిcబడుదూదిపోలిక నడcగిపోవు, 

తగిన మననోము నోమంగc దరలిరండు. 5

తిరుప్పావై – ఐదవ పాశురం (పాట)

పల్లవి :

కోమలాంగులారా… మనసు కోరికలన్నీ తీరా

ఓ నతివలారా… మాయవాని గాంచెదమురారా

చరణం – 1 :

ఉత్తర మధురకు నొడయవై నిలచి

యమునా తట విహార హారియై మెరచి

గోప సంతతి మణిదీపమై వెలిగి

దామోదరుని పాద దాసులమై కలిసి

శుద్ధులమై మనసు శాంతమొందగా

ధ్యానమునే హృదయమందు నింపగా

కృష్ణుని సమీపించెదమురా

కరుణను కొలిచెదమురా

పల్లవి :

కోమలాంగులారా… మనసు కోరికలన్నీ తీరా

ఓ నతివలారా… మాయవాని గాంచెదమురారా

చరణం – 2 :

పరిశుద్ధమైన పూవులు సమర్పించి

మనసారా ప్రార్థనలు చేసెదము

నోరారా నామకీర్తనలతో

నిత్యము శ్రీహరిని కొలిచెదము

గత జన్మ పాపాలు కరిగిపోవును

ఆగామి దోషాలు తరిగిపోవును

నిప్పులు పడిన దూది వలె

అనాయాసంగా నశించును లే

చరణం – 3 :

రండమ్మా… రండి అని పిలిచే స్వరములో

స్నేహితులందరిని చేర్చుకొని

తగిన మన నోమము నోచి

తద్వారా ముక్తి దరలిరండి

పల్లవి (మంగళాంతం) :

కోమలాంగులారా… మనసు కోరికలన్నీ తీరా

ఓ నతివలారా… మాయవాని గాంచెదమురారా

🎶 రాగ సూచన (మోహనం )

*****

*జై శ్రీమన్నారాయణ!*

  *శుభ ధనుర్మాసం….*

*తిరుప్పావై గురించి ప్రాధమిక అవగాహన ఆధారంగా తయారు చేసిన 108 ప్రశ్నలు-జవాబుల గోష్టియే ఈ తిరుప్పావై.*

శ్రీకృష్ణుడు అందరినీ కలిసి రమ్మన్నాడు, లౌకిక సుఖాలు ఎవరికి వారు అనుభవించేవి, కాని భగవత్ అనుభవం అందరితో కలిసి చేసేవి, దాన్నే గోష్టి అంటారు.

*1. ఆండాళ్ అని ఎవరికి పేరు?    

     = గోదాదేవి.

2. తిరుమల ఆలయంలో ధనుర్మాసంలో దేని బదులుగా తిరుప్పావై గానం చేస్తారు?

=  సుప్రభాతం బదులుగా.

3. ఏది అసలైన మంచిరోజని గోదాదేవి చెప్పినది?

= ‘భగవంతుని పొందాలి అని మన మనసులో పడిన రోజే’ మంచిరోజు.

4. గోదాదేవి తులసివనంలో లభించగా పెంచిన తండ్రి ఎవరు?

   =  శ్రీ విష్ణు చిత్తులు.(పెరియాళ్వార్)

5. ఆళ్వారులు ఎంతమంది?

      = 12మంది.

6. గోదాదేవి ఎవరి అంశగా అవతరించింది?

     = భూదేవి.

7. గోదాదేవి తిరుప్పావైను ఏ భాషలో గానం చేసింది?

   = తమిళ భాష.

8. తిరుప్పావై ఏ దివ్య ప్రబంధములోని భాగము?

  = నాలాయిర్ దివ్యప్రబంధము.

9. శ్రీ వైష్ణవ దివ్యదేశాలు ఎన్ని?

      = 108.

10. గోదాదేవి అవతరించిన దివ్యదేశం పేరు ఏమిటి?

    = శ్రీవిల్లిపుత్తూరు.

11. దామోదరుడు అని శ్రీకృష్ణుని ఎందుకు పిలుస్తారు?

   = దామము (త్రాడు) ఉదరము నందు కలవాడు కనుక.

12. శ్రీవిల్లిపుత్తూరు గోపురం ఎత్తు ఎంత?

    = 196 అడుగులు.

13. ‘లోకాఃసమస్తాఃసుఖినో భవంతు’ అనే భావన తిరుప్పావై ఎన్నవ పాశురంలో చెప్పబడినది?

= మూడవ పాశురం.

14. శ్రీవిల్లిపుత్తూర్ లోని రంగనాథ ఆలయంలో రాత్రి పూట స్వామికి చేసే ఆరగింపుకు ఏమని పేరు?

= తిరుసాదము.

15. శ్రీవిష్ణుచిత్తులు వారు తనకు తులసివనంలో లభించిన ఆండాళ్ కు మొదట పెట్టిన పేరు ఏమిటి?

= కోదై (గోదా)

16. పెరియాళ్వారుని (శ్రీవిష్ణుచిత్తులు) భగవంతుడి ఏ అంశగా భావిస్తారు?

= గరుడాంశము.

17. తిరుప్పావైను సంస్కృతంలో ఏమంటారు?

=  శ్రీవ్రతము.

18. మేఘాన్ని ఎలా గర్జించమని గోదాదేవి చెబుతుంది?

= పరమాత్మ చేతిలోని శంఖమువలే.

19. శ్రీవేంకటేశ్వరుని చేరుటకై గోదాదేవి ఎవరిని వేడుకొన్నది?

= మన్మధుని

20. తల్లివద్ద కృష్ణుడు ఎలా ఉంటాడని గోదాదేవి చెప్పినది?

= సింహం పిల్లవలె.

21. తిరుప్పావై వ్రతమును ఆచరించుటకు అర్హత యేమిటి?

= ధృడమైన కోరిక, పట్టుదల.

22. కాలం కలసి రాకుండా దిక్కుతోచని స్థితి ఉన్నపుడు తిరుప్పావై ఎన్నవ పాశురాన్ని ప్రతిరోజు 11 సార్లు పారాయణం చేయాలని చెబుతారు?

= మొదటి పాశురం.

23. శ్రీకృష్ణుడు యశోద గర్భాన జన్మించాడని గోదాదేవి ఎందుకు కీర్తిస్తుంది?

= దేవకీపుత్రుడని కీర్తిస్తే కంసుడికి తెలిసి పోతుందేమోనని. (భావనా పరాకాష్ఠ)

24. ధనుర్మాస వ్రతం పాటించేటపుడు చేయవలసిన పనులేవో, చేయకూడని పనులేవో తిరుప్పావై ఎన్నో పాశురంలో చెప్పబడినది?

= రెండవ పాశురం.

25. తిరుప్పావై మూడవ పాశురంలో దశావతారాలలోని ఏ అవతారం గానం చేయబడినది?

= వామన అవతారం.

26. ఆళ్వార్లకు మరో పేరేమిటి?

= వైష్ణవ భక్తాగ్రేసరులు. దైవభక్తిలో మునిగి లోతు తెలుసుకున్నవారు, కాపాడువారు అని అర్థము.

27. నెలకు ఎన్ని వర్షాలు కురవాలని గోదాదేవి చెప్పినది?

=  మూడు.

28. మేఘాన్ని ఏ విధంగా మెరవుమని గోదాదేవి శాసిస్తుంది?

= పద్మనాభుడి చేతిలోని సుదర్శన చక్రం వలె.

29. శ్రీకృష్ణుడు ఎక్కడ జన్మించాడో చెప్పడానికి గోదాదేవి చెప్పిన పేరు ఏమిటి?

= ఉత్తర మధుర. (మధుర మీనాక్షి అని అనుకోకుండా వుండడానికి).

30. ‘పెరునీర్’ అంటే  ‘పెద్ద మనస్సున్నది’ అని గోదాదేవి ఏ నదిని కీర్తిస్తుంది?

= యమునా నది.

31. మనందరం పాటించవలసిన ఏ గుణాన్ని గోదాదేవి నాల్గవ పాశురంలో చెబుతుంది?

= దానగుణం.

32. లోకాన్ని సుఖపెట్టే లక్షణం ఉండాలని గోదాదేవి ఎవరికి చెబుతుంది?

= వర్షానికి.

33. పరమాత్మవద్దకు వచ్చేటపుడు ఎలా రావాలని గోదాదేవి చెబుతుంది?

= పరిశుద్ధులమై (త్రికరణ శుద్ధిగా) రావాలి.

34. విగ్రహరూపంలో వున్న పరమాత్మపై మనకు మంచి విశ్వాసం కలగాలంటే తిరుప్పావై ఎన్నవ పాశురం పారాయణ చేసుకోవాలి?

= ఐదవ పాశురం.

35. విష్వక్సేన అంశగా గల ఆళ్వారు పేరేమిటి?

= నమ్మళ్వారు.

36. తిరుప్పావై ఆరవ పాశురం నుండి ఏ వ్రతం ప్రారంభమవుతుంది?

= బుద్ధివ్రతం.

37. గోదాదేవి మొదటగా మేల్కొనే గోపికను ఏమని పిలుస్తుంది?

= పిళ్ళాయ్ (పిల్లా).

38. తిరుప్పావై ఆరునుండి పదిహేను వరకు గోదాదేవిచే లేపబడు గోపికలను ఎవరితో పోల్చి చెబుతారు?

= ఆళ్వార్లతో.

39. గద (కౌమోదకీ) అంశ గా గల ఆళ్వారు ఎవరు?

= పూదత్తాళ్వారు.

*40. తిరుప్పావైలోని ఏడవ పాశురం ఏ దివ్యదేశంలో రెండుసార్లు పాడుతారు?

= శ్రీపెరుంబుదూరులో ఆదికేశవ పెరుమాళ్ సన్నిధిలో.

*41. కీచుకీచుమని అరిచే  ‘ఏ’ పక్షులు తిరుప్పావైలో ప్రస్తావించబడ్డాయి?

= భరద్వాజ (చాతక) పక్షులు.

*42. తిరుప్పావై ఏడవ పాశురంలో స్మరింపబడిన ఆళ్వారు ఎవరు?

= కులశేఖరాళ్వార్.

*43.  మనకు తెలిసిన మంచి విషయాలు పదిమందితో పంచుకోవాలని మనకు తెలియచేసే ప్రాణులేవి?

= పక్షులు.

*44. ఎనిమిదవ  పాశురంలో నిద్రలేపబడు గోపిక ఏ ఆళ్వారును సూచిస్తుంది?

= నమ్మళ్వారు.

*45. పశువులను ప్రాతఃకాలాన్నే చిరుమేత కొరకు వెళ్ళే పచ్చిక బయళ్లను తిరుప్పావైలో ఏమంటారు?

= శిరువీడు.

*46. భగవానుడి కౌస్తుభాంశముతో పోల్చబడిన ఆళ్వారు ఎవరు?

= కులశేఖరాళ్వార్.

*47. అగస్త్యుడు నిలిచిన ఊరుకు ఏమని పేరు?

= కుంభకోణం.

*48. పదకొండవ పాశురం నుండి ఏ వ్రతం ప్రారంభమవుతుంది?

= ప్రీతి వ్రతం.

*49. కర్మయోగాన్ని చెప్పిన ఆళ్వారు ఎవరు?

= పూదత్తాళ్వార్.

*50. పదమూడవ పాశురంలో చెప్పబడిన గోపికల రెండు వర్గాలు ఎవరెవరికి చెందినవారు?

= శ్రీకృష్ణుని వర్గం, శ్రీరాముని వర్గం.

*51. పదమూడవ పాశురంలో శ్రీకృష్ణుని ఏ లీల తెలుపబడింది?

= బకాసుర వధ.

 

*52. సన్యాసులు ధరించే కాషాయ వస్త్రాలు దేనిని సూచిస్తాయి?

= త్యాగం.

*53. శ్రీవత్సము అంశగా గల ఆళ్వారు ఎవరు?

= తిరుప్పాణి.

*54. తిరుప్పావై జీయర్ అని ఎవరికి పేరు?

= భగవద్రామానుజులు.

*55. తిరుప్పావై 30 పాశురములలో మధ్యదైన 15వ పాశురంలో చెప్పబడిన భక్తుని విశేష లక్షణమేమి?

= నానేదానాయిడుగ- అంటే ‘దోషము నా యందే కలదు!’

*56. శ్రీకృష్ణుడు కువలయాపీడమను ఏనుగును సంహరించుటలో అంతరార్ధమేమి?

= అహంకారమును హతమార్చుట.

*57. పదహారవ (16వ) పాశురం నుండి ఏ వ్రతము ప్రారంభమగుచున్నది?

= దాస్య వ్రతము.

*58. గోపికలు ఆచార్యునిగా ఎవరిని భావిస్తున్నారు?

= నందగోపుని (భగవానుని అందించారు కనుక)

*59. కోయిల్ అనగా ఏమి?

= కోన్ అనగా స్వామి. ఇల్ అనగా స్థానము. - భగవంతుని నివాసము.

*60. నందుణ్ణి ఏ గుణము గలవానినిగా గోపికలు కీర్తిస్తారు?

= దాన గుణము.

*61. గోపికలు ‘ఎంబెరుమాన్’(మా స్వామీ) అని ఎవరిని పిలుస్తారు?

= నందుడు.

*62. భగవానుడి ధనురంశగా గల ఆళ్వారు ఎవరు?

= తిరుమంగై యాళ్వారు. 

*63. గోపికలు తమ వంశమునకు .!మంగళ దీపమని’ ఎవరిని కీర్తిస్తారు?

= యశోద.

*64. ‘శెంపొర్కజలడి’ -ఎర్రని బంగారు కడియం దాల్చిన పాదం (Golden leg) గలవాడని గోపికలు ఎవరిని కీర్తించెను?

= బలరాముడు. 

*65. నీళాదేవి ఎవరు?

= కృష్ణుని మేనమామైన కుంభుని కూతురు.

*66. యశోద తమ్ముడు ఎవరు?

= కుంభుడు.

*67. భగవానుడి ఖడ్గము (నందకము) అంశముగా గల ఆళ్వారు ఎవరు?

= పేయాళ్వారు.

*68. ఆండాళ్ అలంకరణలో విశేషమేమిటి?

= ఎడమవైపు కొప్పు. ఎడమచేతిలో చిలుక.

*69. భగవద్రామానుజులు అత్యంత ప్రేమతో అనుసంధానం చేసే పాశురమేది?

= 18 వ పాశురం.

*70. లక్ష్మీ అమ్మవారి కటాక్షం లభించాలంటే ఏ పాశురాన్ని నిత్యం 11 సార్లు పఠించాలి?

= 18వ పాశురం.

*71. శ్రీకృష్ణుడు శయనించిన మంచపు కోళ్ళు ఏ ఏనుగు దంతాలతో చేయబడ్డాయని గోదాదేవి వర్ణించినది?

= కువలయాపీడము.

*72. అశ్వినీ దేవతలు ఎవరు?

= సంజ్ఞాదేవి కుమారులు ఇద్దరు- నాసత్యుడు, దన్రుడు.

*73. గోపికలు నీళాదేవినుండి ఏ వస్తువులు వరముగా పొందిరి?

= అద్దము, విసనకఱ్ఱ.

*74. తిరుప్పావై 20 వ పాశురం పారాయణ వలన ఏ లౌకిక కోరికలు తీరును?

= కుటుంబ కలహాలు తొలగి అన్యోన్య దాంపత్య జీవనం.

*75. ఇరవై మూడవ పాశురంలో గోపికలు పరమాత్మను ఏ జంతువుతో పోల్చిరి?

= మృగరాజగు సింహము.

*76. ప్రసిద్థములైన మూడు గుహల పేర్లేమిటి?

= అహోబిలం, పాండవుల గుహ, వ్యాస గుహ.

*77. పరమాత్మ వద్ద ఎట్టి వాసన యుండును?

= సర్వగంథః -సర్వవిధ పరిమళములు.

*78. పరమాత్మ బ్రహ్మకు వేదోపదేశము చేయుటను ఏ జంతువు అరుపుతో పోలుస్తారు?

= సింహ గర్జన.

*79. కిరీటాలు ఎన్నిరకాలు? వాటి పేర్లేమిటి?

= మూడు-కిరీటం, మకుటం, చూడావతంసము.

*80. కపిత్థవృక్షమనగా ఏ చెట్టు?

= వెలగ చెట్టు.

*81. ఇరవై ఆరవ పాశురం నుండి ఏ వ్రతం ప్రారంభమవుతుంది?

= భోగవ్రతము.

*82. ఇరవై ఆరవ పాశురాన్ని ఏ దివ్యదేశంలో రెండుసార్లు చదువుతారు?

= శ్రీవిల్లిపుత్తూరు.

*83. పరమాత్మ యొక్క శంఖమునకు ఏమని పేరు?

= పాంచజన్యము.

*84. ఇరవై ఏడవ పాశురంలో పేర్కొనబడిన ‘కూడార్’ ఎవరు?

= సర్వేశ్వరునితో కూడి ఉండుటకు ఇష్టపడని వారు.

*85. ఇరవై ఏడవ పాశురం రోజు సమర్పించే ప్రసాదం పేరు ఏమిటి?

= కూడారై ప్రసాదం (108 వెండి గంగాళాలలో ఈ ప్రసాదం ఆరగింపు చేస్తారు)

*86. భగవంతుడి శిఱుపేరు (చిన్నపేరు) ఏమిటి?

= గోవింద.

*87. భగవానుడి సుదర్శన చక్రాంశముగా గల ఆళ్వారు ఎవరు?

=  తిరుమొళిశై యాళ్వారు.

*88. కృష్ణునికి, గోపికలకు ఉన్న సంబంధం దేనితో పోల్చబడినది?

= సూర్యునికి, కాంతికి గల సంబంధము.

*89. గోదాదేవి తాను ఎవరి వెనుక వెళ్తున్నట్లు ఇరవై ఎనిమిదివ పాశురంలో పాడుతుంది?

= ఆవుల వెనుక.

*90. ధనుర్మాసములో ఎన్నవ పాశురము చదివే రోజున స్వాములకు నూతన వస్త్రములు సమర్పించే సంప్రదాయము కలదు?

= 27 వ పాశురం.

*91. పొత్తామరై అడి- అందమైన తామర పూవు వంటి బంగారు ఛాయ కలిగిన పాదములు ఎవరివి?

= శ్రీకృష్ణునివి.

*92. భగవంతుని పాదములకు మంగళం పాడుట ఎవరి లక్షణము?

= దాసుని లక్షణములు.

*93.  ‘అజాయమానః’ (పుట్టుక లేనివాడు) అని పరమాత్మను గూర్చి పలికిన ఉపనిషత్తు వెంటనే మాటమార్చి ఏమని పలికెను?

=  ‘బహుధా విజాయతే’(అనేక విధములుగా పుట్టుచున్నాడు)

*94. సముద్రాన్ని దాటించేది ఓడ అయితే సంసారమును దాటించే ఓడ ఏది?

= విష్ణుపోతము(విష్ణువనే ఓడ)

*95. పరమాత్మ గొప్పా? ఆయన దాసులు గొప్పా?

= ఆయన దాసులే గొప్ప.

*96. ఏడేడు జన్మలనగా ఎన్ని జన్మలని అర్ధము?

= ఎన్ని జన్మలకైనా అని అర్థము.

*97. ఇరవై తొమ్మిదవ పాశురములో గోదాదేవి ఏ దివ్యదేశమును కీర్తించెను?

= అయోధ్య.

*98. వజ్గం అంటే ఏమిటి?

= ఓడ.

*99. ధన్వంతరి అవతారంలో శ్రీమహావిష్ణువు చేతిలో ఏమి కలిగి వుంటాడు?

= అమృత కలశం.

*100. ముప్ఫయ్యవ పాశురంలో పరమాత్మను ఏమని వర్ణించెను?

=  ‘తిజ్గళ్ తిరుముగత్తు’- అనగా చంద్రుని పోలిన దివ్యతిరుముఖ మండలం గలవాడా.

*101. గోపికల దివ్యాభరణములేవి?

= కృష్ణుని ప్రాణము కంటే ఎక్కువగా ప్రేమించుటయే.

*102. శ్రీ విల్లిపుత్తూరు ఎటువంటిదని గోదాదేవి కీర్తించెను?

‘అణి పుదువై’  ఈ జగత్తుకే మణివంటిది.

*103. శ్రీవిష్ణుచిత్తుల వారు తమ మెడలో ఏ మాల ధరించెను?

= పైమ్ కమల తణ్తెరియల్ - నల్లని చల్లని తామర పూసల మాల.

*104. గోదాదేవి ముఫ్పైవ పాశురంలో తాను ఎవరి కూతురునని చెప్పెను?

=  పట్టర్ పిరాన్ కోదై (శ్రీవిష్ణుచిత్తుల వారి గోదాదేవిని).

 

*105. తిరుప్పావై ఎటువంటి మాల?

= ముఫ్ఫై తమిళ పాశురములనే పూసలతో చేయబడ్డ మాల.

*106. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు రచించిన తెలుగు ప్రబంధం ‘ఆముక్తమాల్యద’ ఎవరి పేరు?

= గోదాదేవి.

*107. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు రచించిన ఆముక్తమాల్యదలో ఎవరి కల్యాణం వర్ణింపబడినది?

= గోదాదేవి మరియు శ్రీరంగేశుల కల్యాణం.

*108. భగవానుడి వనమాల అంశగా గల ఆళ్వారు పేరేమిటి?

= తొండరపడిప్పొడి యాళ్వార్.

ఆణ్డాళ్ దివ్య తిరువడిగళే  శరణమ్🙏

[14/12, 21:10] Mallapragada Ramakrishna: *భక్త జనావళికి అక్షరాజ్యం, పురాణ యితిహాసాల మకరందం, ధర్మశాస్త్ర కోవిదులకు ఆహారం, జ్ఞానచకోర భక్తుల అమృతం, భక్త జ్ఞానపిపాసులకు అక్షర నిలయం, సాధుసంతుల నిత్యం మణిమాల భగవద్గీత*

*ఆస్తికుల ఆదాయం, నాస్తికుల ఆయుధం, అహంకారుల గుణపాఠం, ఆధ్యాత్మిక భవిష్యత్తు, మూఢాంధులకు దివ్యసాధనం, జ్ఞానాంధులకు కనువిప్పు తెచ్చే భగవద్గీత*

*ఆధ్యాత్మికులకు జ్ఞాన శిఖరం నిత్యసేవనం అదే జీవనం, ఆస్వాదించే వారికి మధురం, ఔ పోసన పట్టే వారికి సుమధురం, ధర్మాధర్మాల సకర్మ వికర్మల మనోహరం భగవద్గీత*

*గురుబోధల మధురవనం, నిరంతర సంచరించే వనం, ఆధ్యాత్మిక భక్తి సుమవనం, భక్తుని గ్రోలే ఉద్యానవనం, మనోహ్లాదానికి నందనవనం, వ్యక్తిత్వ వికాసానికి విడివనం భగవద్గీత.*

*అక్షర మధురం, హృదయ మృదంగ ధ్యానం, హైందవ శంఖారావం, సామూహిక అంతర్జాలం, ధ్వనించే  నాదం, లయాత్మక ప్రతిధ్వనుల వేదం భగవద్గీత*

*ఆరాధించే వారికి వైభోగం, అనుభవించే వారికి భోగం, ఆస్వాదించే వారికి రాగం, నిత్యానుష్టాన పరులకు యోగం అదే భగవద్గీత*

*సాధకుల ఏకాగ్రత ధ్యానం, నిరంతర పయనం, గమ్యస్థానం, ముక్తి మార్గం వైపు జ్ఞాన బిక్షువులు విహరించే సొరంగం, ఆధ్యాత్మి సారంగం, అన్వేషించే గమనం భగవద్గీత.*

*అనూహ్య శక్తి సామర్థ్యాల వరం, అదే దైవబలం గ్రామ కాంతులమయం, పుణ్యఫలం, సాక్షాత్కార యోగం, నిత్యo ధ్యానం చేసే మార్గం భగవద్గీత. *

*రాజయోగం, ఆనందాలతీరం, అద్భుత ప్రవచనామృత జ్ఞాన ధనం, అష్టాదశ అధ్యాయాల ఆనందసారం, గురుపీఠం భగవద్గీత*

[15/12, 07:09] Mallapragada Ramakrishna: *🌈సూర్య నమస్కారాలలో*

*12 భంగిమలు ఉంటాయి.*

వాటి పేర్లు: 

ప్రణమాసనం, హస్త ఉత్తానాసనం, హస్త పాదాసనం, అశ్వ సంచాలనాసనం, చతురంగ దండాసనం, అష్టాంగ నమస్కార, భుజంగాసనం*, 

*పర్వతాసనం, అశ్వ సంచాలనాసనం, హస్త పాదాసనం, హస్త ఉత్తానాసనం, మరియు ప్రణమాసనం*. 

*🌈సూర్య నమస్కారంలోని 12 భంగిమలు:*

*1.🌞 ప్రణమాసనం (Pranamasana):*

*నమస్కార భంగిమలో నిలబడటం*

*2.🌞 హస్త ఉత్తానాసనం (Hasta Uttanasana):*

*చేతులు పైకెత్తి, శరీరాన్ని కొద్దిగా వెనుకకు వంచడం*.

*3.🌞 హస్త పాదాసనం (Hasta Padasana):*

*ముందుకు వంగి, చేతులతో పాదాలను తాకడం.*

*4. 🌞అశ్వ సంచాలనాసనం (Ashwa Sanchalanasana):*

*కుడి కాలును వీలైనంత వెనుకకు చాచి, మోకాలు నేలకు తాకకుండా ఉంచడం*.

*5. 🌞చతురంగ దండాసనం (Chaturanga Dandasana):*

*శరీరాన్ని నేలమీదకు దించి, చేతులతో బ్యాలెన్స్ చేయడం.*

*6.🌞 అష్టాంగ నమస్కార (Ashtanga Namaskara):*

*శరీరాన్ని నేలమీదకు దించి, 8 భాగాలు (రెండు పాదాలు, రెండు చేతులు, రెండు మోకాళ్లు, ఛాతీ మరియు గడ్డం) నేలను తాకడం.*

*7. 🌞భుజంగాసనం (Bhujangasana):*

*పాముల వలె శరీరాన్ని పైకి లేపడం.*

*8.🌞 పర్వతాసనం (Parvatasana):*

*పర్వతం ఆకారంలో శరీరాన్ని పైకి లేపడం*.

*9. 🌞అశ్వ సంచాలనాసనం (Ashwa Sanchalanasana):*

*ఎడమ కాలును వీలైనంత వెనుకకు చాచి, మోకాలు నేలకు తాకకుండా ఉంచడం*.

*10. 🌞హస్త పాదాసనం (Hasta Padasana):*

*ముందుకు వంగి, చేతులతో పాదాలను తాకడం.*

*11. 🌞హస్త ఉత్తానాసనం (Hasta Uttanasana):*

*చేతులు పైకెత్తి, శరీరాన్ని కొద్దిగా వెనుకకు వంచడం*.

*12. 🌞ప్రణమాసనం (Pranamasana):*

*నమస్కార భంగిమలో నిలబడటం*. 

*ప్రతి భంగిమలోనూ మంత్రాలు జపిస్తారు. ఒక్కో మంత్రం ఒక్కో దేవుడికి లేదా సూర్యుడికి సంబంధించినది. ఈ భంగిమలను క్రమ పద్ధతిలో చేయడం వల్ల శారీరక, మానసిక ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి.*

 [14/12, 21:11] Mallapragada Ramakrishna: #*మల్లాప్రకగడ వారి సరళ భోదామృత భగవద్గీత శ్రీకృష్ణవాణి*

*ధర్మశాస్త్రాల పురాణేతిహాసాల సారం, ఆచార్య నిలయం, సంపద సారాంశం, తాత్విక ఆశ్రయం, భక్తుల ఆనంద ఆలయం, తాత్విక చింతన వరుల ఆశయం భగవద్గీత*

*అధర్మంపై ధర్మ విజయకేతనం, జీవులకు భగవత్ తత్వ దర్పణం, కర్తవ్య శుభకేతనం, అంతర్గత లోపాల దర్శనం, 

మనశ్శాంతి కేతనం భగవద్గీత*

.*జీవాత్మకు కర్త, ఆధ్యాత్మిక ప్రయోక్త, అనుబంధ వక్త, తారతమ్య తెలిపే వేత్త, స్వరూపాన్ని బోధించే ప్రవక్త, జీవాత్మ సంధాన రూపకర్త సృష్టికర్త లెక్కించే గుణాంకవేత్త భగవద్గీత*

*కర్త కర్మ క్రియల మనోరధి, సంకల్ప విజయ సారథి, అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించు దాశరధి, సంస్కారాన్ని అందించే మహారథి, భగవద్గీత*

*మానవులకు ఆధ్యాత్మిక వజ్రం, జ్ఞానవర ప్రసాద దివ్య మంత్రం, నాయకులకు దండం, పరమాత్మ నేస్తం, సర్వులకు దివ్య ఔషధం భగవద్గీత*

*భగవంతుని అక్షరమాల ముముక్షువులకు ముక్తి మాల,

 దారి చూపే నక్షత్రమాల, విశ్వవ్యాప్తివై ఉన్న దీక్ష మాల, వెలుగునిచ్చే దీపమాల భగవద్గీత.*

*సాధకులకు క్షేత్రం, విజ్ఞానవంతులకు చిత్తం, 

రాగద్వేషాలకు యంత్రం,శక్తియక్తుల తంత్రం 

సంస్కారులకు మంత్రం సమస్త జ్ఞాన సంద్రం భగవద్గీత*

దైవత్వం చూపు మనోనేత్రం జీవకోటిలో పంచే జ్ఞాననేత్రం సాధన మంత్రం శ్రామిక యంత్రం కాల కుతంత్రం అంతా భగవద్గీత

*నింగి నేలను ఏకం చేస్తుంది - వర్షం*.

*దేవుణ్ణి జీవుణ్ణి ఏకం చేస్తుంది - జ్ఞానం*.

*ఈ సృష్టి అనేది తిరగేసిన వృక్షం లాంటిది:- మొదలు (కారణం) అనేది పైన (పరబ్రహ్మంలో) ఉంటుంది.

శాఖలు (కార్యం) అనేవి కింద (ప్రపంచంగా) ఉంటాయి*.

*జీవస్థితి నుండి దైవ స్థితికి చేర్చే వంతెన లాంటిది  ప్రపంచం లో భగవద్గీత*

[14/12, 21:16] Mallapragada Ramakrishna: * *మానసిక సౌభాగ్యానికి శారీరక స్వస్థత ముఖ్యం*

*దేశ రక్షణకు క్రమశిక్షణ ముఖ్యం*

* దరిద్రుని మాట ఎంత యుక్తి సంగతమైనా ఎంత ప్రామాణికమైన దాన్ని ఎవరు వినరు, ధనకుల మాట ఎంత స్పష్టంగా అర్థరహితంగా ఉన్న దాని అందరూ గౌరవిస్తారు*.

*కోరికలు తీర్చుకుంటున్న కొద్దీ పెరుగుతాయే తప్ప కోరిక తీరిన తృప్తి జీవితంలో రాదు. కోరికలు తీర్చుకుని తృప్తి పడదాం అనేది ఎలాంటిది అంటే నిప్పును ఆర్పడానికి నెయ్యి పోయడం వంటిది*

*డబ్బులు సంపాదించాలి.అంతే కాదు ఎక్కువ చెయ్యాలి అలాగే రక్షించాలి.ఏ ఆదాయం లేకుండా తిని పడుక్కుంటే మేలు పర్వతం కూడా కరిగిపోతుంది.*

* "బుద్ధిమంతుడు అప్రియమైన మాటలను, పరుష వచనాన్ని, పరులకు ద్రోహమును, పరస్త్రీని, అధర్మాన్ని, అసత్యాన్ని దూరంగా విడిచిపెట్టాలి".*

* శీలము, దాక్షిణ్యము, మాధుర్యము,# ఉత్తమ కులంలో పుట్టుక, ఇవన్నీ ఎన్ని ఉన్నా ధనహీనులకు రాణించవు. *